Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Duncan Astle önderliğinde gerçekleştirilen çalışma, 0 ila 90 yaş arasındaki yaklaşık 3.800 kişiye ait beyin taramalarını karşılaştırarak yaşam boyu beynin yapısal değişimlerini aydınlatıyor. Bulgular, öğrenme güçlükleri ve demans gibi beyin sağlığı sorunlarının, yaşamın farklı dönemlerinde nasıl ortaya çıkabileceğini anlamamıza yardımcı olabilir.
HIZLI GELİŞİM DÖNEMİ İlk çocukluk evresi doğumdan yaklaşık 9 yaşına kadar olan dönemi kapsıyor. Bu süreçte milyarlarca yeni sinir bağlantısı oluşuyor; kullanmayanlar budanıyor. Hem gri madde hem de beyaz madde hızla gelişiyor. Gri madde, bilgiyi işlerken, beyaz madde ise bu bilgiyi beyin boyunca taşıyarak iletişim ağı kuruyor. Bu dönemde korteksin kalınlığı ve kıvrımları artarken, beyin sağlığı için kilit rol oynayan bir büyüme yaşanıyor.
EN UZUN DÖNEM Ergenlik dönemi, beyaz maddenin büyümeye devam ettiği ve bağlantıların verimliliğinin arttığı bir süreç olarak tanımlanıyor. Bu süreç beklenenden daha uzun sürüyor ve çoğu araştırmaya göre yaklaşık 32 yaşına kadar uzanıyor. Ulaşılan noktada beynin yapı olarak en güçlü dönüm noktasına ulaştığı ifade ediliyor; 32 yaşında denge kuruluyor ve yapısal değişimler yavaşlıyor.
YETİŞKİNLİĞİN SABİT DÖNEMİ Üçüncü evre, beynin en dengeli olduğu yetişkinlik dönemini kapsıyor. Genelde 32 yaşından başlayıp yaklaşık on yıl boyunca büyük bir yapısal değişim görülmüyor.
YAŞLANMA EVRESİ Dördüncü dönüm noktası 66 yaşında ortaya çıkıyor: beyaz madde bozulmaları başlıyor ve sinirsel bağlantılar zayıflıyor. Araştırmanın yazarlarından Alexa Mousley, bu evrede hipertansiyon gibi beyni etkileyebilecek sağlık sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtiyor.
SON EVRE Son evre 83 yaşında başlıyor; beyin bağlantıları zamanla daha da azalıyor ve bazı bölgeler diğerlerinden daha yoğun kullanıma geçiyor. Ancak bu aşama ile ilgili veri henüz sınırlı. Elde edilen bulgular, dikkat, dil, hafıza ve genel davranış gibi bilişsel işlevlerin hangi yaşam evrelerinde daha savunmasız olduğunun anlaşılmasına önemli bir katkı sağlıyor.
News
