Uluslararası deniz ticaretinin omurgasını oluşturan petrol taşımacılığında, jeopolitik gerilimler, ağır yaptırımlar ve yaşı ilerleyen filo nedeniyle başlayan kriz, küresel yakıt piyasasında sert etkiler yaratıyor. Nakliye maliyetleri rekor düzeylere tırmanırken, tanker sayısının azalmasıyla haziranda bile günlük kazançlar yükselişe geçti.
Bloomberg ve Signal Ocean tarafından ortaya konulan analizler, bu duruma üç ana neden bağlıyor: yaptırımların dolaylı etkileriyle beraber hayalet filoların dolaşımı, bölgedeki güvenlik sorunlarının yol güvenliğini bozması ve mevcut filo yapısının yaşlanması. Özellikle VLCC filosunun yaklaşık %44’ünün 15 yaşın üzerinde olması, güvenlik ve performans açısından risk yaratıyor; bu yüzden daha genç gemilerin sayısı azalırken, arz kırılması derinleşiyor.
Kıtlık nedeniyle navlun ücretlerinde çarpıcı artışlar kaydediliyor: ABD’nin yaptırımlarıyla hedeflenen Rus petrol aksesuarları üzerinden bazı rotalarda maliyetler %467 oranında yükseldi. Günlük kazançlar, Süper Tankerler (VLCC) için yaklaşık 130.000 dolar seviyesine çıkarken, Suezmax yük gemileri ise yaklaşık 80.000 dolar düzeyinde işlem görüyor.
Bu yıl başında boş olarak ilk seferini yapan Aliakmon I gibi dev tankerler, arz açığını kapatmak için yüksek riskli “yüksüz yolculuklar” yapmaya yönelirken, Çin’den Kuveyt’e yapılan bu uzun uzantılı taşımalara tanık oluyoruz. Sırasında Energia Viking ve Atrebates gibi 340 metre boyundaki gemiler de bu akıma dahil oldu.
Analistler, petrol taşıma maliyetlerinin 2026’nın ilk yarısına kadar yüksek seviyelerde kalacağını öngörüyorlar. Jefferies analisti Omar Nokta’ya göre filo kullanım oranları son yılların en yüksek seviyesine çıkacak ve bu dalgalı tablo uzun vadede bile deniz taşımacılığı maliyetlerini önemli ölçüde etkilemeye devam edecek.
News
