Gizli şeker, kan şekeri düzeylerinin normalin üstünde olduğu fakat diyabet tanısı için yeterli yükseliğe ulaşmadığı bir süreçtir. Birçok kişi bu aşamayı fark etmeden ilerler; çoğu durumda pre-diyabet dönemi, diyabetin başlangıç evresi olarak düşünülür. İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, bu süreci ve dikkat edilmesi gereken noktaları şu şekilde özetliyor:
Neden bu durum ciddiye alınmalı? Prediyabet dönemi açlık kan şekeri 100–126 mg/dl aralığında görülür ve bozulmuş açlık glikozu, glikoz intoleransı ya da sınırda diyabet olarak da adlandırılır. Bu dönemde de diyabetin komplikasyonları ortaya çıkabilir; bu nedenle minimüze edilmesi gerekir.
Genelde fark edilmez Pre-diyabet çoğu zaman belirti vermez. Genele bakıldığında kan testi olmaksızın anlaşılması zordur; ancak belirtiler diyabete geçişle birlikte kendini gösterebilir. Ağız kuruluğu, aşırı su içme, sık idrara çıkma, yoğun halsizlik ve bulanık görme gibi bulgular bu evreden sonra ortaya çıkabilir.
Sebepler nelerdir? En önemli neden genetiktir; buna ek olarak hipertansiyon, gebelikte şeker hastalığı, yanlış beslenme, hareketsiz yaşam ve kilo fazlalığı gibi faktörler bir arada veya bağımsız olarak hastalık riskini artırabilir. Bu risk faktörlerine sahip kişiler yılda en az bir kez kan şekeri ölçtürmelidir.
Teşhis kolaydır Yıllık kontroller sırasında açlık kan şekerinin ölçülmesi yeterlidir. Böylece gizli şekeriniz olup olmadığını pratik bir biçimde öğrenebilirsiniz. Yıllık sağlık kontrollerinizi aksatmamanız önemlidir.
Riski azaltma yolları Pre-diyabet nedeniyle diyabet riskini düşürmek için şu noktalara dikkat etmek gerekir: kalori denetimi, doğal ve taze besinler, düzenli egzersiz, uyku ve huzurlu bir yaşam tarzı, omega-3 alımı, yeşil yapraklı sebzeler ve kuruyemişler. Bunları ölçülü tüketin: tam tahıllar, baklagiller, meyveler. Bunlardan uzak durun: şeker, mısır şurubu ve rafine karbonhidratlar; unlu gıdalar, beyaz ekmek; işlenmiş ve ambalajlı ürünler; meyve suları, gazlı içecekler, enerji içecekleri ve tatlandırıcılar.
Diyabet riskinin azaltılması Pre-diyabet, diyabetin başlangıç noktası olarak kabul edilir ve önlenebilir bir süreçtir. Pankreastaki insülin salgısını etkileyen başlıca etken yağ birikimidir; bu yüzden kilo kontrolü, sağlıklı beslenme ve yeterli egzersizle bu bozukluklar kademeli olarak giderilebilir ve diyabete geçiş uzun vadede yavaşlatılabilir.
Hangi hastalıkları tetikleyebilir? Tedavi edilmezse pre-diyabet, diyabete dönüşebilir. Diyabetin temel nedeni insülin salgısında veya insüline cevapta bozulmadır; yüksek glukoz vücutta kronik zararlar oluşturabilir. Kontrol altına alınmazsa kalp-damar hastalıkları, karaciğer yağlanması, kronik böbrek yetmezliği, bazı kanser türleri ve nörolojik sorunlar gibi ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabilir.
News
