Soğuk havalar, kronik hastalığı olanlar için ciddi riskler taşıyabilir. Bu nedenle kış aylarında özellikle kalp damar hastalıkları, bacak damar hastalığı (Periferik Damar Hastalığı – PDH) ve diyabeti olanların dikkatli olması gerekir. Uzmanlar, soğukların damarları daha da daraltabileceğini ve biyolojik reaksiyonu tetikleyebileceğini vurguluyor.
Acil erken uyarı işaretleri – Ana atardamarlar daraldığında ayak ve bacakları besleyen kılcal damarlar, rezerv kanıyla beslenir ve doku bütünlüğü bu yolla korunur. Ancak soğuk ve kurulukla birlikte bu rezerv akımı küçülür; ısı ve renk değişimi ile uyuşma, en erken uyarılar olarak ortaya çıkar.
Atardamarların soğuk hava yanıtı – Vücut hayatta kalma odaklı, damarları büzerek sıcak kanı iç organlara yönlendirme eğilimindedir. Sağlıklı kişiler için bu normal bir ayarlamadır; fakat damar tıkanıklığı veya damar sertliği olanlarda bu durum tehlikeli sonuçlar doğurabilir.
Düzenli kontrolün önemi – Kış başında ve sonunda hekim ziyaretleri ile risk altındaki kişiler daha sık takip edilmelidir. Aksi halde ufak bir yara bile iyileşme süreci uzayarak enfeksiyon ve uzuv kaybına yol açabilir.
Farkındalık hayati – Tespit edilen atardamar tıkanıklığı olan veya olmayan herhangi bir şeker hastasının bu durumun yaşamı tehdit edebileceğini bilmesi gerekir. Ağrı veya yara olan hastalar tedavi edilmezse, 5 yıl içinde uzuv kaybı ve kalp hastalıkları nedeniyle ölüm riski artar.
ENFEKSİYON RİSKİ ARTAR – Soğuk hava, damarları daraltarak PDH’lılarda kan akışını daha da azaltır ve şu sorunları tetikleyebilir:
- Ağrı artışı: Özellikle yürürken bacaklarda kramp ve ağrı çoğalabilir.
- Uyuşma ve karıncalanma: Ellerde ve ayaklarda soğuk his ve uyuşma görülebilir.
- Yara ve ülser riski: Dolaşım azaldıkça küçük yaralar bile iyileşmekte zorlanır, enfeksiyon riski yükselir; yaralar açılabilir ve parmaklarda morarma oluşabilir.
Damar sağlığı ve diyabet – Diyabetli bireyler için özellikle sinsi bir tehlikedir çünkü nöropati nedeniyle sinir ileti kaybı oluşabilir. Böylece ısı ve sıcaklığı hissetmeyerek yanıklar veya yaralar oluşabilir. Ciltte soğuk havanın nemi emmesi mikroskopik çatlaklara yol açar ve zaten bozulmuş olan kan dolaşımı bu çatlakları iyileşmeden bırakabilir.
Kış ağrısı bir alarmdır – Dolaşım sorunu bulunanlar için soğuk hava, boyutları ve süreleri belirginleşen ağrı ve renk değişiklikleriyle bir uyarı niteliği taşır. Uzun süreli maruziyetten kaçınılmalı; özellikle şeker hastalığı olanlar, ayaklarını her gün incelemeli ve kırmızı/soluk değişiklikleri izlemelidir.
Hızlı ilerleyebilir – Durum çoğu vakada öngörüldüğünden daha hızlı ilerler; erken müdahale hayati önem taşır.
Hayati tavsiyeler – PDH veya diyabeti olanlar, ayaklarına pamuklu ve hava alan, çoraplar giymeli; dar olmayan, bacakları sıcak tutan giysiler tercih edilmelidir. – Ayaklar sıcak yüzeylere temas ettirilmemeli ve küçük bir yanık şüphesi varsa hemen doktora başvurulmalıdır.
News
