GS-10578 olarak bilinen galaksiyi izleyen uluslararası ekip, Büyük Patlama’dan yaklaşık 3 milyar yıl sonrasına ait görüntülerle karşılaştı. Bu dönemde galaksinin büyüklüğü ve yaşı, yeni yıldızlar üretimindeki en hareketli evresini göstermesi gerektiğini düşündürüyor; fakat eldeki veriler merkezdeki devasal kara delik nedeniyle içsel bir kurutma sürecine girildiğini işaret ediyor.
BİN KÜÇÜK DARBEYLE GELEN KOZMİK ÖLÜM olarak adlandırılan bu durum, geleneksel teorileri sarsıyor. Uzun yıllardır var olan görüş, galaksilerin yıldız üretimini durdurmak için devasa bir felaketin şart olduğunu öne sürerdi. GS-10578 üzerinde yapılan incelemeler, çarpışma izlerinin bulunmadığını ve galaksinin sakin bir diskte döndüğünü gösteriyor. Bilim insanları bu süreci binlerce küçük darbeyle ölüm olarak nitelendiriyorlar ve bu küçüklüğüyle bile kozmetik olarak tek bir patlamaya ihtiyaç duymadığını ortaya koyuyor.
Merkezdeki süper kütleli kara delik, galaksinin soğuk gaz akışlarını sürekli ısıtarak bir kışkırtıcı abluka oluşturuyor. Böylece yıldız oluşumu için gerekli gaz bulutlarının çökmesi engellenmiş oluyor; enerji kaynağı sürekli soğuk gazı tüketirken, galaksi büyüyen bir şekilde yeni yakıtını hızla kaybediyor.
KARA DELİK GALAKSİYİ ADETA TAHLİYE EDİYOR – James Webb Uzay Teleskobu’nun hassas kızılötesi ölçümleri, kara delikten gazın dışarı püskürdüğünü ve hızın yaklaşık saatte 1,4 milyon kilometreye ulaştığını gösterdi. Bu değer, gazın galaksinin kütleçekiminden kurtularak uzaya savrulması için yeterli bir düzeye işaret ediyor. Tahliye edilen gazın yıllık miktarı yaklaşık 60 Güneş kütlesine denk geliyor ve bu durum galaksinin mevcut yakıtını hızla tüketiyor.
Gökbilimciler, elindeki son yakıtı yalnızca yaklaşık 16 milyon yıl gibi kısa bir sürede tüketmiş olabileceğini öngörüyorlar. Bu durum, büyük galaksilerin milyarlarca yıl süren aktif yaşam döngüsünün neden bu kadar erken son bulduğunu açıklamaya yardımcı oluyor.
ERKEN EVRENİN GİZEMLİ ÖLÜ GALAKSİLERİ keşfi, evrenin çok erken dönemlerinde neden bu kadar çok “ölü” ve olgun galaksi bulunduğunu anlamaya yönelik soruları derinleştiriyor. Cambridge’deki Cavendish Laboratuvarı’ndan Dr. Jan Scholz, bir galaksiyi öldürmenin tek bir felakete bağlı olmadığını, sadece yeni yakıtın içeri girmesinin engellenmesinin yeterli olduğunu belirtiyor. Bilim insanları şimdi bu süreçlerin fiziksel mekanizmalarını daha ayrıntılı incelemek için ek gözlem süreleri talep ediyor. Kara deliklerin galaksi evrimi üzerindeki bu ölümcül etkisi, evrenin ilk milyar yıllarındaki karanlık ve hareketsiz galaksilerin gizemini çözecek anahtar olarak görülüyor.
News
