ABD ve müttefiklerinin İran etrafında artan hareketliliği, küresel arenada gerilimi yükseltiyor. Bu durum, çeşitli senaryolar üzerinden tartışılıyor ve her biri farklı sonuçlar doğurabilir.
1. HASSAS HAVA SALDIRILARI VE DEMOKRASİYE GEÇİŞ ABD’nin hava ve deniz kuvvetleri, İran Devrim Muhafızları ile bağlı milis güçlerinin üslerini, balistik füzeler için depolama tesislerini ve nükleer programını hedefleyen sınırlı ve dikkatli bir operasyon düşünebilir. Böyle bir müdahale rejimde zayıflama yaratabilir; ancak iktidarın düşmesiyle birlikte İran’ın uluslararası topluma yeniden katılımı için bir demokrasiye geçiş senaryosu da konuşulabilir.Bu ihtimal, Batı’nın Irak ve Libya müdahalesinin yol açtığı kaoslardan ders çıkarılarak ele alınmalıdır.
2. REJİMİN YUMUŞAMASINA YÖNELİK YAKLAŞIM Bu seçenek, “Venezuela modeli” olarak özetlenebilir: baskı devam eder ancak politikalar kısmen değiştirilir. İran için bu, varlığını sürdürmek anlamına gelir; fakat Ortadoğu’daki destekler azaltılabilir ve nükleer ile balistik programlar üzerinde kısıtlamalar getirilebilir. Sonuçta, bu senaryo tatmin edici olmayabilir ve pek çok İranlı için yeterli olmayabilir.
3. REJİMİN ÇÖKÜP YERİNE ASKERİ YÖNETİM GELMESİ Birçok analist için en muhtemel görünen senaryo bu. Protestoların etkisi ve rejimin meşruiyetinin sorgulanması, mevcut güvenlik aygıtının gücünü sürdürmesini zorlaştırabilir. Ancak geniş bir güvenlik ağı ve kusturarak iktidarda kalma arzusu bu ihtimali engelleyebilir. Bir ABD saldırısından sonra kaos ortamında, Devrim Muhafızları kadrolarının yönetimde ağırlık kazanması olasıdır.
4. ABD’YE KARŞI DOĞRUDAN TEPKİ: ASKERİ VİTES İran, ABD’nin saldırısına yanıt vereceğini açıkça belirtti. Basra Körfezi’nde ABD üssü ve tesisleri hedef alabilecek kapasiteye sahip. Yer altında saklanan balistik füzeler ve insansız hava araçları, olası karşı saldırıları şekillendirebilir. Bu durumda Körfez’deki ittifaklar ve kritik altyapılar risk altında olabilir.
5. KÖRFEZ’E MAYIN DÖŞEME OLGUSU Hürmüz Boğazı gibi kilit geçiş noktalarında mayın tehdidi uzun zamandır konuşuluyor. İran bu tür bir hamleyle dünya ticaretini ve petrol arzını ciddi şekilde etkileyebilir. Bu senaryo, global enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açabilir.
6. İRAN’IN KARŞILIK VERİP BİR ABD GEMİSİNİ BATIRMA İHTİMALI ABD Donanması için en endişe verici tehditlerden biri, İran’ın çok sayıda hassas saldırı aracını kullanmasıdır. Özellikle bir savaş gemisinin ciddi hasar görmesi, bölgesel güvenlik dengelerini derinden sarsabilir. Tarihten örnekler, bu tür olayların yüksek maliyetli sonuçlar doğurabileceğini hatırlatır.
7. KAOS YAŞANMASI VE REJİMİN YOK OLMASI İç savaş ve kaos ihtimali, komşu ülkeleri de etkileyebilir ve bölgesel istikrarsızlığı derinleştirebilir. Kürtler, Beluçlar ve diğer azınlıklar üzerinde kaygılar artabilir; ayrıca İsrail ve bölgedeki aktörler bu durumu endişeyle izler. Sonuç olarak, bölgenin geniş ölçekli bir insani kriz ve göç dalgası ile sarsılması muhtemel görülebilir.
News
