Birçok kadını etkileyen hastalıklar sessiz ilerleyebiliyor. Özellikle meme, rahim ve rahim ağzı gibi bölgelerle ilgili sorunlar, belirti vermeden de gelişebiliyor. Bu nedenle yılda bir kez jinekolojik muayene, ultrason ve mamografi gibi tarama yöntemleri, pek çok hastalığın erken teşhisinde kritik rol oynar. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Bülent Tıraş’ın paylaştığı bilgiler, sık karşılaşılan hastalıklar hakkında farkındalık oluşturmayı amaçlıyor.
Meme kanseri Meme dokusundaki hücrelerde meydana gelen DNA hasarı, kontrolsüz büyümeyle kansere yol açabilir. Türkiye’de her yıl yaklaşık 24 bin yeni meme kanseri vakası kaydedilmektedir. Genetik yatkınlık, kilo fazlası, hareketsizlik, sigara ve alkol tüketimi riskleri artırır. En sık belirtiler, meme veya koltuk-altında hissedilen kitleler ve lenf bezlerinde şişliğe işaret eder. Mamografiden korkmayın; tarama, risk faktörlerini bilmek ve erken farkındalık için hayati önem taşır. Çekim sırasında radyasyon, güneşten gelen radyasyona benzer düzeydedir. Kendi kendinizi muayene edin 20’li yaşlardan itibaren aylık olarak yapılması önerilir. Adet döngüsünün başlangıcından sonraki yaklaşık bir hafta içinde, ayakta ayna karşısında meme derisi, başlıklar ve akıntı durumuna bakılır; ardından her iki memenin tamamı parmak uçlarıyla dikkatli şekilde taranır. Sabun veya duş jeli kullanılarak da aynı kontrol tekrarlanabilir.
Rahim kanseri Üreme sistemini etkileyen en yaygın kanser türlerinden biri olan rahim kanseri, rahim içindeki hücrelerin anormal büyümesiyle ortaya çıkar. Risk faktörleri arasında genetik yatkınlık, ileri yaş, çok sayıda doğum, erken adet başlangıcı, geç menopoz, obezite, gebe kalamama, yüksek yağlı diyet, yumurtalık hastalıkları, sigara kullanımı ve hormonal değişimler bulunur. Menopoz sonrası kanamalara dikkat! En belirgin belirtisi anormal rahim kanamasıdır ve tedavide çoğunlukla rahmin alınması işlemi (histerektomi) uygulanır.
Çikolata kisti Endometriozis olarak bilinen bu durum, infertiliteye yol açabilir. Belirtiler adet görememe, regl sancısı, aşırı tüylenme ve sivilceleri içerebilir; bazı vakalarda belirti olmayabilir. Regl ağrısı dediğinizde ihmal etmeyin; erken teşhis, tedaviyi kolaylaştırır ve hastalık ilerlediğinde düzenli takibi gerektirir. Ayrıca regl dönemi, kansızlığın önemli bir nedeni olduğundan tedavi aksatılmamalıdır.
Rahim ağzı kanseri Rahmin vajinaya bağlanan alt bölümü olan serviks’te başlayan bu kanser türü, kadınlar arasında en sık görülenlerden biridir. Genellikle ileri dönemde belirti verir. Aşıyla korunmak mümkün; HPV enfeksiyonunun yanı sıra sigara, bağışıklık sistemi zayıflığı, uzun süre doğum kontrol hapı kullanımı ve cinsel yaşamla ilişkili bazı faktörler risklidir. HPV aşısı koruyucudur; PAP-Smear testi ise erken teşhis ve tedavi için önemlidir.
Polikistik Over Sendromu PCOS, üreme çağındaki kadınlarda sık görülen bir hormonal bozukluktur. Yumurtalıklarda çok sayıda küçük kistin oluşmasıyla karakterizedir ve adet düzensizliği, aşırı tüylenme, sivilcelenme gibi belirtilerle kendini gösterir. Uzun vadede diyabet, kalp hastalıkları ve infertilite riski artabilir; bu yüzden erken tedavi gerekir. Hormon testleri ve muayene ile teşhis konulur.
MİYOM Rahmin kas tabakasından kaynaklanan iyi huylu tümörlerdir. Ülkemizde 30-40 yaş arasındaki kadınlarda sık görülür ve çoğu vakada belirti vermeden ilerleyebilir. Belirtiler arasında anormal kanamalar, ağrılı regl dönemi, sırt ağrısı ve sık idrara çıkma yer alır. Yıllar içinde bazı durumlarda kanserleşme riski azalsa da takip ve tedavi gereklidir. Teşhis jinekolojik muayene ve ultrasonografi ile konur; düzenli kontrol ile olumsuz etkilerin azaltılması hedeflenir.
News
