Yılın başından itibaren dünya genelinde ve Türkiye’de meteorolojik hareketlilik gözlemleniyor. Süper El Nino tartışmaları sosyal medyada geniş yankı bulsa da bilim dünyası daha temkin ve kademeli açıklamalarını sürdürüyor.
Pasifikteki ısınma ipuçları Pasifik Okyanusu’nun derinliklerinden gelen aşırı ısınma sinyalleri, küresel iklim dengelerini yeniden şekillendirecek mi sorusunu gündeme taşıyor. ABD merkezli NOAA ile Avrupa’nın ECMWF kurumu, okyanus yüzeyindeki ısınmanın El Nino oluşumuna işaret ettiğini belirtiyor. Ancak bu durum, sadece mevsimsel bir dalgalanma mı yoksa tarihe geçecek bir rekora mı dönüşecek sorusunu da beraberinde getiriyor. Hava Forum’un paylaşımları, bu konudaki kaygıları kuvvetlendiriyor ve bölgemize odaklı tartışmaları tetikliyor.
El Niño nedir? ENSO adı verilen küresel iklim mekanizmasının iki kutbundan biri olan El Niño, doğu ve orta Pasifik’in normalden daha sıcak hale gelmesiyle dünyayı etkileyen hava olaylarını tetikler. Bu süreç, atmosferik akışları değiştirir ve birçok bölgeyi doğrudan etkiler. Batı Pasifikte yağışlar azalır, kuraklık artar: Avustralya ve Endonezya gibi bölgelerde kuraklık riski yükselirken orman yangınları da daha sık görülebilir. Güney Amerika’da yağışlar çoğalır: Peru ve Ekvador kıyılarında aşırı yağış ve sel riskleri artar. Küresel sıcaklıklar yükselebilir: El Niño, mevcut küresel ısı eğilimlerini güçlendirerek aşırı hava olaylarını tetikler.
GÜNDEN GECEYE ARTAN MERAK “Süper El Nino” ifadesi, okyanus suyu sıcaklıklarının normalin üzerinde olduğu kritik durumları tanımlamak için kullanılır; geçmiş yıllarda bu terim sıkça anılmıştır. Ancak uzmanlar arasındaki görüşler çeşitlilik gösteriyor. Melbourne Üniversitesi’nden Dr. Kimberley Reid, sansasyonel başlıkların özellikle geçim kaynağı için havaya bağlı olan kesimler üzerinde endişe verici etkileri olduğunu vurguluyor: “Enerji ve gıda yetiştiricileri, ekinlerin durumunu merak ediyor ve paniğe kapılabiliyorlar.” ECMWF’den Dr. Tim Stockdale ise mevcut modellerin şu an için orta şiddette bir El Niño’yu göstermekle birlikte, çok güçlü bir olayın da ihtimal dahilinde olduğunu hatırlatıyor.
Türkiye’ye dair öngörü El Niño’nun etkileri doğrudan olmasa da atmosferik dolaşımlar üzerinden hissedilir. Geçmiş veriler ve 2026 için yapılan projeksiyonlar şu başlıklar altında toplanıyor: 1) Yaz sıcaklıkları yükselerek rekord kırabilir: 40-50 derece arası değerler görülebilir ve bu durum enerji giderlerini artırabilir. 2) Şehirlerde ani seller görülebilir: Şiddetli yağışlar, İstanbul, Ankara ve İzmir gibi metropollerde kısa süreli ancak etkili sel risklerini tetikleyebilir. 3) Kış mevsimi değişkenleşebilir: El Niño ile ilişkili olarak bazı durumlarda kutup soğuklarının güneye inmesiyle kar yağışları beklenmedik biçimde sertleşebilir.
Araziye yatkın uyarı Bilim insanları, bahar döneminde yapılan tahminlerin bir hata payını içerdiğini hatırlatıyorlar. Literatürde davranışsal olarak “Bahar Tahmin Edilebilirlik Bariyeri” olarak adlandırılan bu durum, mevsimin değişkenliğini ortaya koyuyor. 2017 yılında da güçlü bir El Niño beklense de şartlar değişerek La Niña etkisine dönüşebildi. Henüz net bir sonuç yok ve Haziran ayı, mevcut durum için belirleyici olabilir. Bu süreçte Pasifik’teki ısınmanın etkileri devam ederken, 2026 yılı iklim açısından dalgalı geçebilir ve doğanın sürprizlerine karşı dikkatli olunmalıdır.
News
