Breziya ve Arjantin’in bazı bölgelerinden çıkıp küresel akvaryum ticaretinin de etkisiyle Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya’ya kadar yayılan Pomacea canaliculata türü, bazı bölgelerde istilacı olarak değerlendiriliyor. Bu canlıların yeni ekosistemlere adapte olması, yerel ekosistemler üzerinde tehdit oluşturabilir. Independent’ın haberine göre Kaliforniya Üniversitesi’nden Dr. Alice Accorsi ve Stowers Tıbbi Araştırmalar Enstitüsü Başkanı Dr. Alejandro Sánchez Alvarado araştırmaları için İtalya’daki marul tarlalarını tehdit eden bu salyangozlarda dikkat çekici bir özelliği incelemeye karar verdi. GÖZÜNÜ YENİDEN ÜRETİYOR Bilim insanları, salyangozların bazı parçalarının yeniden oluşup oluşmadığını laboratuvar ortamında test etti ve gözlerinin kesildiği durumda bile yeniden büyüme gösterdiğini kaydetti. Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışma, gözlerin tamamen çıkarılmasının ardından iki hafta içinde ilk yeniden büyüme belirtilerinin görüldüğünü ve yaklaşık bir ay içerisinde yeni bir göz oluştuğunu ortaya koydu. Ancak farklı bölgelerin aynı hızda büyümediği gözlemlendi. DÖRT ANA AŞAMADA GERÇEKLEŞİYOR Araştırma ekibi, yenilenme sürecinin dört ana aşamada ilerlediğini belirtti: önce yara iyileşmesi, ardından özel bir hücre kütlesinin oluşumu; sonra lens ve retina gelişimi; son olarak gözün tüm bileşenlerinin olgunlaşması. İnsanlar ve elma sineklerinin göz yapılarının anatomik olarak benzeştiği; fakat İnsanların yalnızca yara iyileşmesiyle sınırlı kaldığı ifade edildi. Bu durum, bir sonraki adımı neyin tetiklediğini anlamanın insan göz sağlığı açısından kritik olduğunu gösteriyor. GÖZ TEDAVİLERİNE YAKLAŞIMDA POTANSİYEL FAYDA Çalışmada, omurgalılarda ve sirke sineklerinde göz gelişiminde kritik rol oynayan pax6 geninin elma salyangozlarındaki işleyişi üzerinde duruldu. CRISPR ile gen düzenlemesi yapılarak pax6 geninin fonksiyonu bozuldu. Genetik olarak yeniden düzenlenen salyangozlar sağlıklı kaldı ancak gözleri eksik kaldı. Bilim insanları, her aşamadaki gen aktivitesini izleyip analiz ederek hangi genlerin rejenerasyonda etkili olduğunu belirlemeyi hedefliyor. Dr. Sánchez Alvarado, bazı hayvanların karmaşık gözleri nasıl yenileyebildiğini ve hangi genlerin bu süreçte rol aldığını anlamanın, insanlarda göz yaralanmalarına yönelik tedavilere katkı sağlayabileceğini vurguluyor. Salyangozların göz rejenerasyonu sırasında aktif olan genlerin çoğunun, omurgalıların göz gelişiminde de rol oynaması bu çalışmayı daha da önemli kılıyor. Dr. Accorsi ise salyangoz ile insan gözünün evrimleşme süreçlerinin bağımsız gerçekleştiğini, fakat ortak bir dizi genetik yapıtaşına dayandığını ifade ediyor.
News
