Birleşik dünyada doğum oranları düşerken, yaşlı nüfus artıyor. Bu durum, devletin evliliği desteklemek amacıyla çeşitli sosyal ve ekonomik tedbirler almasını gerektiriyor. Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, köşesinde bu hakları tek tek inceleyerek vatandaşları bilgilendirdi.
ÇEYİZ YARDIMI (EVLENME ÖDENEĞİ) Genelde yalnızca kız çocuklarına tanınan bu ödeme, SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı kapsamındaki yetim maaşı alan kız çocuklarının evlendiklerinde, aylıklarının iki yıl süresince bir kerelik olarak SGK tarafından karşılanması şeklinde uygulanır. Başvuru için resmi evlilik işlemlerinin nüfus kayıtlarına işlenmesi ve dilekçe ile SGK’ya başvurulması gerekir.
KIDEM TAZMİNATI HAKKI Mevzuat gereği istifa eden çalışanlara kıdem tazminatı ödenmezken, evlilik sonrasında kadınlara özel bir hak tanınır. En az bir yıl çalışmış kadın işçi, evliliğini izleyen bir yıl içinde iş akdini feshederse kıdem tazminatını alabilir. Böylece evlilik nedeniyle işten ayrılan kadınlar, çalışma hayatına ara verirken hak kaybı yaşamazlar.
ÇEYİZ HESABI VE DEVLET KATKISI Devletin bir diğer desteği çeyiz hesabı uygulamasıdır. Evlilik öncesi açılan hesapta en az üç yıl birikim yapılması ve evlilik 27 yaşını doldurmadan gerçekleşmesi halinde birikimin yüzde 25’i oranında devlet katkısı sağlanır. Bu sayede genç çiftler evlilik öncesi ciddi bir mali destek elde ederler.
EMEKLİ SANDIĞI’NDAN EVLENME İKRAMİYESİ SGK, dul ve yetim aylığı almakta olan kadınlara evlenmeleri halinde bir kerelik olmak üzere 12 aylık maaşları kadar evlenme ikramiyesi öder. Ancak evlilik sonrası bir yıl geçmeden boşanılması durumunda aylık yeniden bağlanmaz. Bir yılın sonunda yeniden başvuru yapılması gerekir.
BOŞANIP YENİDEN EVLENENLERİN DURUMU Evlenme yardımı yalnızca bir kez verilir; fakat farklı eşlerden doğabilecek yetim aylığı hakkı oluşursa yeni bir evlenme ödeneği alma imkanı da ortaya çıkabilir. İsa Karakaş’ın aktardığı bu uygulamalar çeyiz yardımı, kıdem tazminatı, çeyiz hesabı desteği ve evlenme ikramiyesi gibi hakları içerir. Haklardan yararlanmak için mevzuatta belirtilen şartların dikkatle izlenmesi gerekir.