Gözle görünmeyen nanopartiküller, insan saç telinin yalnızca yüzde 0,25’i genişliğinde ve 200 nanometreden küçük yapılar olarak tasarlandı. Enjeksiyon yoluyla beyne ulaştıklarında, kan-beyin bariyerini yeniden yapılandırarak bozulan iletişimi normale döndürmeyi hedefliyorlar. Alzheimer hastalığında zarar görmüş bu bariyer, amyloid-beta olarak adlandırılan zararlı atık proteinin birikimine olanak sağlayabilir; bu durum hastalığın temel hastalık mekanizmalarından biri olarak görülüyor.
Çalışmanın başyazarı, Barselona’daki Katalonya Biyomühendislik Enstitüsü’nden Profesör Giuseppe Battaglia, yeni yaklaşımı “olağanüstü” diye nitelendirdi. Battaglia, “Kan-beyin bariyerini onarıp yeniden aktive ettiğimizde, beynin zararlı proteinleri temizleme kapasitesi ve işlevi de düzeliyor” dedi. Nanopartiküller, biyouyumlu polimerlerden yapılmış minik içi boş küreler olarak tanımlanıyor ve tıbbi olarak güvenli oldukları ifade ediliyor; bu parçacıklar hücreler, dokular veya proteinlerle temas ettiğinde biyolojik tepkiler oluşturarak bozulmuş bariyeri hedefliyor.
Kan yoluyla taşınan bu partiküller bariyer hücrelerine bağlanarak onların normal işlevlerini sürdürmelerini hatırlatıyor ve böylece besinlerin taşınmasını ile atıkların temizlenmesini yeniden başlatıyor. Araştırmada fareler, genetik olarak daha fazla amyloid-beta üretmesi için programlandı ve Alzheimer’a benzer bilişsel düşüşler gösterdi. Üç doz enjeksiyon sonrası bir saat içinde beyindeki amyloid-beta miktarında yaklaşık %50–60’lık bir düşüş kaydedildi.
Bir deneyde, 12 aylık bir farenin nanopartikül tedavisi sonrasında altı ay boyunca davranışları incelendi ve 18 aylık olduğunda (yaklaşık 90 yaşa denk) tamamen sağlıklı bir farenin davranışlarını sergileyerek hastalığın genel olarak geri döndüğünü ortaya koydu. Bu nanopartiküller, LRP1 adlı kritik proteini hedefleyerek kan-beyin bariyerinin amyloid-beta’yı tanımasına ve kan dolaşımına taşımasına olanak tanıyor; böylece atılımı tetikleniyor ve taşınması sağlanıyor.
Çalışma Çin ve University College London’dan uzmanların katkılarıyla yürütüldü ve Signal Transduction and Targeted Therapy dergisinde yayımlandı. Battaglia, kan-beyin bariyerinin insanlarda da benzer şekilde çalıştığını belirterek güvenlik ve toksikolojiyle ilgili ayrıntılı çalışmaların ardından öncü denemelerin birkaç yıl içinde erken aşamada insanlarda başlayabileceğini ifade etti. Bu yaklaşım, Alzheimer hastalığını beynin kendi savunma mekanizmasını onararak tedavi etme yolunu açabilir şeklinde vurgulandı.
News
