Son veriler konut satışlarında bir artışa işaret ederken, sektörün temel sorunları hâlâ gündemde. Faizsiz veya düşük kredili satışların artışı, talebin gerçek gücünü değil, ertelenmiş hareketleri yansıtıyor. Uzmanlar, yüzeyde görünen yükselişin altında kredili talebin zayıflığı ve erişim problemlerinin büyüdüğünü vurguluyorlar.
İNŞAAT BÜYÜMEYE KATKI SAĞLADI AMA… Ekonomide üçüncü çeyrekte inşaatın büyümeye katkı sağlaması dikkat çekici olsa da kaynağı yeni yatırımlar değil, tamamlanan projelerin bitirilmesinden geliyor. Uzmanlar, bu durumun sürdürülebilir bir büyümeyi gösterdiğini söylemiyor; kalıcı arz için yeni yatırımlar ve finansmanın iyileşmesi gerektiğini belirtiyorlar.
KREDİYE ERİŞİM PİYASAYI KİLİTLİYOR konut piyasasında ana belirleyici unsur olarak öne çıkıyor. Faiz oranları ve bankaların yaklaşımı, konut alıcısı için önemli bir engel oluşturmaya devam ediyor. Konut kredisi faizlerinin hane gelirlerine göre çok yüksek kalması, kredili talebin zayıf kalmasına yol açarken, ipotekli satışlar uzun yıllık ortalamalara göre düşük seyrediyor. Aylık faiz oranlarının yaklaşık 2,60–3,30 bandında dalgalandığı; 1 milyon TL kredi için 120 ay vadede yaklaşık 3,5–4 milyon TL geri ödeme planı sunulması ise piyasa üzerinde olumsuz bir etki yaratıyor.
TOKİ ETKİSİ SINIRLI KALIYOR kamu projelerinin piyasaya etkisi değerlendirildiğinde, TOKİ’nin sosyal konut üretiminde önemli bir rol üstlendiği, ancak piyasanın genel dinamiklerini tek başına değiştirmeye yetmediği görülüyor. Yetkililer, TOKİ’nin dar ve orta gelirli kesime destek sağladığını ancak özel sektörün üretim iştahı ve finansmana erişimi olmadan konut sorununu yapısal olarak çözemeyeceğini belirtiyorlar. Taşıma suyla değirmenin dönmeye çalışılması gibi, geçici çözümün uzun vadeli sorunları tam olarak çözmediğini ifade ediyorlar.
FİYAT–GELİR MAKASI AÇILIYOR konut balonu tartışmalarına dair görüşler de değişmiyor. Fiyatlar, gelir artışının üzerinde seyrederek konutun barınma ihtiyacını aşan bir yatırım aracına dönüşmesine yol açıyor. Vatandaşlar kendi ülkelerinde konuta erişemediği sürece, bu durum yalnızca ekonomik değil toplumsal bir sorun hâline gelmeye devam ediyor.
GELECEKTE KONUT PİYASASINI NELER BEKLİYOR? Önümüzdeki dönemin belirleyicileri; kredi koşullarında gevşeme ihtimali, yeni konut ve arsa üretiminin artması ve hane gelirlerini destekleyecek politikaların uygulanması olacak. Rakamlar yalnızca yükselse bile, konutun yeniden erişilebilir hâle gelmesi gerekliliği üzerinde duruluyor; aksi halde satışlar artsa bile sorunlar derinleşebilir.
News
