Küresel deniz taşımacılığında büyüme sürüyor; dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 80’inin deniz yoluyla gerçekleştiğini gösteren veriler, liman işletmeciliği ve konteyner piyasasında yaşanan dinamikleri yansıtıyor. Türkiye Liman İşletmecileri Derneği (TÜRKLİM) tarafından yayımlanan Türkiye Limancılık Sektörü 2025 Raporu’na göre, 2023 yılı küresel gemi taşıma kapasitesinin ve filonun yapısında belirgin değişimlere işaret ediyor.
Gemi bayraklarına göre 100 GT ve üzeri kapasiteye sahip filolarda Liberty dünyasında liderliği Liberya’ya aittir. Liberya, 5.215 gemi ve 408,4 milyon DWT ile toplam deniz taşımacılığında en büyük paya sahip olurken, onu Panama 8.338 gemi ve 379,8 milyon DWT ile izliyor. Marshall Adaları ise 4.273 gemi ve 308,5 milyon DWT ile üçüncü sırada yer alıyor. Bu üç ülke 2023 yılında küresel gemi taşıma kapasitesinin %46,5’ini temsil etti.
KÜRESEL KONTENYER OPERATÖRÜLERİ ARASINDA MSC İLK SIRADA Küresel deniz ticaret filosu 2024 başında 1,37 trilyon dolar değerine ulaşırken, en değerli ilk 10 gemi sahibi ülke toplam değerin yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor. Yunanistan, ulusal ve yabancı bayraklar dahil olmak üzere dünyanın payını %16,9 olarak kaydetti. Bunu sırasıyla %13,3 Çin ve %10,4 Japonya takip ediyor. Kapasite ve işletilen gemi sayısı açısından konteyner operatörleri arasındaki zirve Şubat 2025 itibarıyla MSC’de oldu. MSC’nin işlettiği gemi sayısı 886, toplam kapasitesi 6,4 milyon TEU olarak ölçüldü. Sıralamada ikinci olarak 735 gemi ve 4,5 milyon TEU ile Maersk; üçüncü olarak 663 gemi ve 3,9 milyon TEU ile CMA CGM; dördüncü sırada 515 gemi ve 3,3 milyon TEU ile COSCO; beşinci sırada ise 300 gemi ve 2,4 milyon TEU ile Hapag-Lloyd yer aldı.
EN YÜKSEK KAPASİTE ARTIŞI KONTEYNER TAŞIMACILIĞINDA 2024 yılında dünya deniz taşımacılığındaki toplam yük miktarı, 2023’e göre %2,3 artışla 12,63 milyar ton olarak kaydedildi. Kuru dökme yükler bu artışta öne çıkarken, 2022–2023 dönemlerinde en yüksek kapasite artışını da yine kuru dökme yükler oluşturdu ve 2024 yılında 5,7 milyar tonun üzerinde bir yük kapasitesi görüldü. Ardında ham petrol ve ürünleri yaklaşık 3 milyar tonla, konteynerler ise 1,9 milyar tonla izledi. Diğer taşımalarda ise 1,4 milyar ton ve gaz taşıması yaklaşık 570 milyon ton olarak gerçekleşti.
KÜRESEL DENİZ TİCARET FİLOSU 2024’ÜN BAŞINDA %3,4 BÜYÜDÜ 2023 ile 2024 arasındaki değişimler incelendiğinde en yüksek kapasite artışı konteyner taşımacılığında olurken, ham petrol ve ürünleri ise tek düşüşü kaydeden taşıma türü oldu. 2024 başında küresel deniz ticaret filosu %3,4 büyümeyi sürdürdü. Yıllık filo büyümesinde konteyner gemisi kapasitesi %7,7, sıvılaştırılmış gaz taşıyıcılarının kapasitesi ise %6,4 artış gösterdi. Dünyanın toplam yük kapasitesi, 2023’e göre %3,4 artışla 2,4 milyar DWT’ye yükselirken, bu kapasitenin %42,7’sini kuru dökme yük gemileri oluşturdu. Kuru dökme yük gemilerinin kapasitesi 2024 yılında 974,5 milyon DWT’den 1 milyar DWT’ye yükseldi. Bu dönemde konteyner gemilerinin kapasitesi ise 329,5 milyon DWT’ye ulaştı; 305,8 milyon DWT olan önceki kapasite, 324,5-329,5 milyon DWT aralığında değişti. Konteyner gemilerinde görülen bu artış, dünya deniz ticaretinin yapısal dönüşümünü yansıtıyor. Aynı zamanda konteyner kullanımının artmasıyla birlikte geleneksel olarak dökme yükle taşımacılığın payında azalma gözleniyor ve konteyner gemileri ile diğer özel gemilerin payı, genel kargo gemilerinin payını geçmiş durumda.
News
