
Son iki yılın enflasyon verileri, lokanta ve restoranların maliyet artışlarının %65’e kadar yükseldiğini gösteriyor. Dışarıda yeme içme alışkanlığından vazgeçmeyen tüketiciler, bu durum karşısında menülerini küçültüp tabakları paylaşarak yemek yeme alışkanlıklarını değiştirmiş durumda. Geçtiğimiz yıl 23 milyar dolarlık ciro elde eden sektör, 2 milyon kişiye istihdam sağlarken, tüketici sayısında herhangi bir değişiklik gözlemlenmedi. Ancak harcamalarda %20’lik bir artış kaydedildi.
Restoranlardan vazgeçmeyen tüketiciler, siparişlerinde çeşitliliği ikiye indirirken, tabakları ise paylaşarak tüketmeyi tercih ediyorlar. Sektörün önde gelen kuruluşlarından biri olan Turizm Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmecileri Derneği (TURYİD) Başkanı Kaya Demirer, 2024 yılının zorlu geçtiğine ve pandemi sonrası ekonomik krizle birlikte yeme içme sektöründe davranış değişimlerinin yaşandığına dikkat çekti.
Harcama Alışkanlıklarındaki Değişim
Demirer, tüketicilerin dışarı çıkma alışkanlığından vazgeçmediğini vurgulayarak, durumu şu şekilde özetledi: “Günlük misafir sayısında kayda değer bir düşüş gözlemlenmezken, kişi başı harcamalarda önemli azalmalar yaşandı. 2024 yılında aynı marka ve lokasyonlarda, kişi sayısında 2023 yılına benzer bir performans sergilememiz bekleniyor. Ancak kişi başı TL harcamalar sadece %15-20 bandında artış gösterdi. Oysa maliyet girdilerinin, gıda, personel, kira ve enerji gibi kalemlerdeki artış oranı %60-65 seviyelerinde. Hane halkının ve kurumsal misafirlerin satın alma gücündeki azalma, daha az tüketime neden oldu. Başlangıç ana yemek ve tatlıdan oluşan üç tabaklı deneyimler, iki tabağa düşmüş ve paylaşımlı tabakların tercih edildiği daha sık gözlemlenmiştir.”
Fahiş Fiyat Uygulamalarına Dikkat!
Bu dönemde kâr marjı en düşük olan sektörlerden biri olduklarını belirten Demirer, fahiş fiyat uygulayan restoranlarla ilgili önemli açıklamalarda bulundu: “Maliyetlerin giderek arttığı bu ortamda, bazı fırsatçı işletmeler, durumu daha da zorlaştırarak kamuoyunda fahiş fiyat algısını körüklüyor. Misafirlerin yapması gereken en önemli şey, ‘çürük yumurtaları’ sepetten ayıklamalarıdır. Bu tür işletmelere bir daha gitmeyerek ceza vermeli ve eş-dostlarına da bu durumu ileterek, ‘siz de gitmeyin’ demeleri gerekmektedir.”