Son dönemlerde, başta Afrika olmak üzere birçok ülkede tespit edilen Mpox (M çiçeği) salgını, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yapılan uyarılarla birlikte hızla yayılmaya devam ediyor. Mpox’un Covid-19’a benzer bir seyir izleyip izlemeyeceği ve yeni bir küresel salgın yaratma potansiyeli, halk sağlığı uzmanları ve kamuoyunun merak ettiği konular arasında yer alıyor.
DSÖ Avrupa Bölge Direktörü Hans Kluge, Mpox’un dünya için yeni bir Covid-19 olmadığını belirtirken, “Mpox ile mücadele etmek mümkündür ve bunu yapmalıyız. Öyleyse, Mpox’u küresel olarak kontrol altına almak ve ortadan kaldırmak için gereken önlemleri alacak mıyız? Yoksa yine panik ve ihmal döngüsüne mi gireceğiz? Şu andan itibaren nasıl bir yanıt vereceğimiz, Avrupa ve dünya için kritik bir sınav olacaktır.” şeklinde açıklamalarda bulundu.
DSÖ sözcüsü Margaret Harris ise Mpox ile mücadelede kitlesel aşılama yerine, virüsün etkilediği bölgelerde “hedefli aşılama” yapılmasının daha etkili olacağını vurguladı. Harris, “Virüsün yayılmasını durdurmak, Covid-19’a göre çok daha kolaydır. İnsanların Covid-19 benzeri bir durumla karşı karşıya olduğuna dair bir endişe taşımalarına gerek yok.” dedi.
Geçtiğimiz hafta DSÖ, Mpox’un yayılma durumunu “uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu” olarak ilan etti. Harris, M çiçeği virüsü için spesifik bir tedavi olmadığını, ancak semptomları hafifletmeye yönelik etkili tedavilerin mevcut olduğunu belirtti.
Kapanma Olacak Mı?
Harris, çiçek hastalığı için geliştirilen aşıların M çiçeğine karşı da etkili olduğunu ifade ederek, “Mpox için kitlesel aşılama önerilmiyor. Bu çok önemli bir nokta. Virüsün yayıldığı yerlerde hedefli aşılama yapılması gerekmektedir. Şu anda zor olan, sınırlı aşı kaynaklarını temin etmek ve bunları salgının yoğun olduğu bölgelere ulaştırmaktır. Kuzey Avrupa, ABD ve Japonya, aşı stokları açısından iyi kaynaklara sahip.” dedi.
Harris, “Kimin hasta olduğunu bilmek ve iyi bir temas izleme ile izolasyon önlemleri almak suretiyle, yayılmayı durdurmak oldukça kolaydır. Bu nedenle, salgın nedeniyle büyük bir kapanmaya ihtiyaç yok. Önemli olan, kimin hasta olduğunu tespit edebilmek için etkili bir gözetim sistemine sahip olmaktır.” şeklinde konuştu.
Bu Virüs Farklı Şekilde Yayılıyor
Mpox ile ilgili olarak insanların “Yeni bir Covid-19 süreci başlayabilir mi?” endişesi taşıdığını belirten Harris, “İnsanların Covid-19 gibi bir durumla karşı karşıya olduğuna dair kaygılar taşımalarına gerek yok. Bu virüs, farklı bir yapıya sahip ve yayılma şekli de oldukça farklı. Covid-19, hava yoluyla bulaşırken, M çiçeği virüsü esasen yakın fiziksel temas yoluyla yayılmaktadır. Bu nedenle, fiziksel temas ile ilgili önlemleri almak, hava yoluyla yayılan bir virüsü durdurmaktan daha kolaydır.” ifadelerini kullandı.
Harris, “Bu durum, birçok toplumun karantinaya girmesine sebep olmuştur çünkü kontrol altına alınması gereken büyük kalabalıklar söz konusudur. Maske takmanın önemini burada vurgulamak gerekir. Ancak, M çiçeği virüsünün dünya genelinde yayılmasını ve bir pandemiye dönüşmesini önlemek için, uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu olarak değerlendirilmiştir.” dedi.