Gayrimenkul hukuku uzmanları ve tüketici derneklerinin temsilcileri, kira ve yurt sözleşmesi imzalarken öğrencilerin ve ailelerinin dikkat etmesi gereken önemli noktalar hakkında uyarılarda bulundu. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından açıklanan 2024-Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) yerleştirme sonuçlarına göre, Türkiye’deki üniversitelere 987 binden fazla aday yerleşti. Bu durum, birçok öğrencinin konut ve yurt arayışına girmesine yol açtı. Temmuz ve ağustos ayları ise, yılın en yoğun kiralık konut anlaşmalarının yapıldığı dönemler arasında yer alıyor.
Faturaların Kendi Üzerine Yapılması
Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Ali Güvenç Kiraz, son yıllarda kiracı ve ev sahipleri arasındaki anlaşmazlıkların arttığını belirterek, sulh hukuk ve icra mahkemelerinin bu tür davalarla dolup taştığını ifade etti. Zorunlu arabuluculuk düzenlemesinin getirildiğini hatırlatan Kiraz, ev sahiplerinin yeni kiracıyı istedikleri zaman çıkarabilmek amacıyla boş veya tarihli tahliye taahhütleri talep ettiklerini belirtti. Kiraz, “Bazı mal sahipleri, ileride kiracıyı caydırmak için su, elektrik ve doğalgaz faturalarını kendi adlarına aldırıyor” dedi. Kiraz, DASK poliçesi veya başka bir sözleşmenin olmaması nedeniyle kiracıların abonelikleri kendi adlarına alamadığını ve olumsuz bir durumda hak talep edemeyeceklerini de vurguladı.
Kira Sözleşmesinde Dikkat Edilmesi Gereken 7 Husus
Ali Güvenç Kiraz, kiracılar için kira sözleşmesi imzalarken dikkat edilmesi gereken 7 önemli noktayı şu şekilde sıraladı:
- Yazılı Sözleşme: Kiracı, mutlaka yazılı bir kira sözleşmesi yapmalıdır. Sözlü anlaşmalara itibar edilmemelidir.
- DASK Poliçesi: Kiracı, kira sözleşmesi imzalarken, taşınmazın DASK poliçesini almak zorundadır.
- Abonelikler: Elektrik, su ve doğalgaz gibi abonelik hizmetleri kiracı üzerinden yapılmalıdır.
- Tahliye Taahhüdü: Kiracı, asla boş tahliye taahhüdü imzalamamalıdır. Eğer böyle bir durum söz konusuysa, tahliye tarihi kesin olmalıdır.
- Yan Giderler: Kiracı, kira bedeli ve kullanım kaynaklı vergiler dışında hiçbir verginin kendisine ödetilmesini kabul etmemelidir. Emlak vergisi gibi giderler mal sahibi tarafından karşılanmalıdır.
- Depozito: Kiracıdan en fazla 3 aylık depozito talep edilebilir. Bu bedel, taşınmazda hasar olmaması ve aidatların ödenmesi durumunda iade edilmelidir.
- Paylaşımlı Konutlar: Paylaşımlı konutlarda, tüm kiracıların sözleşmeye imza atması gerekmektedir. Aksi halde, mal sahibi alt kiralama iddiasıyla tahliye talep edebilir.
Ev Sahibi ve Kiracının Ödeyeceği Kalemler
Kiraz, kira sözleşmesine “taşınmazın mülkünden kaynaklı yatırım bütçesinin tüm kalemlerinin mal sahibince ödenmesi” maddesinin eklenmesi gerektiğini vurguladı. Kiracı ile mal sahibi arasında zaman zaman sorunların yaşandığını belirten Kiraz, “Asansör değişimi mal sahibinin, bakım ücreti kiracının, kombi değişimi mal sahibinin, bakımı kiracının sorumluluğundadır” açıklamasında bulundu. Sözleşmelerde bu hususların net bir şekilde belirtilmesi durumunda, kiracının kira tespit davasına maruz kalmadan 5 yıl boyunca oturmaya devam edebileceğini ifade etti.
Yurtta Kalacak Öğrencilerin Dikkat Etmesi Gerekenler
Ali Güvenç Kiraz, yurtta kalacak öğrencilerin dikkat etmesi gereken bazı konulara da değindi. Öğrenciler ile yurt işletmeleri arasındaki anlaşmanın, bir kira sözleşmesi değil, bir tüketici sözleşmesi olduğunu belirtti. Yargıtay, yurt sözleşmelerindeki öğrenciyi tüketici olarak kabul etmiştir. Kiraz, “Yurt, yönetmelikte belirlenen disiplin durumları oluştuğunda ve haklı sebeplerin varlığı halinde öğrencinin sözleşmesini feshedebilir” dedi. Öğrencinin de haklı sebepler varsa veya aldığı hizmette bir ayıp varsa (örneğin, yurt sözleşmesinde belirtilen oda niteliklerinin karşılanmaması gibi) sözleşmeyi feshetme hakkı bulunduğunu vurguladı.
Devletin Kira Oranında Artış Yapılması
Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Ali Yüksel, konutun satılması durumunda yeni malikin kiracıyı tahliye etme hakkı olduğunu belirtti. Bu riski ortadan kaldırmak için kira sözleşmesinin tapuya şerh edilmesinin faydalı olacağını ifade etti. Ayrıca, kira artışına ilişkin yıllık oran belirtmek yerine “devletin kira oranında artış yapılacaktır” ifadesinin kullanılması gerektiğini söyledi. Yüksel, kira sözleşmesinde aidat kavramının neleri kapsadığının açıkça belirtilmesi gerektiğini de vurguladı.
Özel Yurt Sözleşmesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Tüketiciler Derneği Genel Başkanı Levent Küçük, öğrencilerin üniversitelerine en yakın yurtları tercih etmeleri gerektiğini belirtti. Küçük, “Özel yurtlara gidip görmeden, fiziksel ve yeme-içme imkanlarını, kalınacak odaları, etüt salonlarını görmeden anlaşma yapmasınlar” dedi. Yurt sözleşmesinin dikkatlice incelenmesi gerektiğini ifade eden Küçük, yurt değiştirirken ortaya çıkabilecek cezai şartların ve yaptırımların mutlaka öğrenilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, sözleşmeye zorla eklenmek istenen maddeler varsa, “yasal haklarım saklı kalmak şartıyla imzalıyorum” yazarak imza atmaları gerektiğini belirtti.
Görmediğiniz Ev İçin Kapora Göndermeyin
Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği (GAPAS) Başkanı İsmail Özcan, öğrencilerin heyecanından faydalanmak isteyen kötü niyetli kişilere dikkat etmeleri gerektiğini vurguladı. Özcan, “Evleri mutlaka taşınmaz ticareti yetki belgesi olan emlakçılar vasıtasıyla kiralasınlar. Görmedikleri daire için kapora göndermesinler” dedi. Kiralık konut arzının kısıtlı olduğu bu dönemde, kiracı adaylarının hızlı hareket etmeleri gerektiğini belirtti.
News
