Vücut duruşundaki belirgin bir eğim, bazı çocuklarda özellikle kalçaların öne doğru eğik görünmesine yol açabilir ve bu durum halk arasında "ördek poposu" olarak adlandırılır. Uzmanlar, bu görünümün otizm spektrum bozukluğu (OSB) ya da dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ile doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi oluşturmadığını vurguluyor; fakat hareket sistemi üzerinde önemli etkileri olabileceğini belirtiyorlar.
OTİZMLİ ÇOCUKLARDA PELVİS DAHA FAZLA ÖNE EĞİLİYOR Otizmli çocuklarda yürüyüş sırasında pelvisin akranlarına göre ortalama birkaç derece daha öne eğik olduğu gözlemlenmiştir. Bu durumun, sosyal ve iletişim becerilerini olumsuz etkileyebildiği düşünülse de, hareket ve denge sistemlerinde de belirgin değişikliklere yol açabildiği belirtiliyor. Sık görülen kalça fleksor kası kısalması ve ayak parmakları üzerinde yürüme gibi davranışlar, pelvisin öne eğilmesini destekleyen mekanizmalar arasında sayılıyor ve bu da dengeyi bozarak sakarlık ve uyum sorunlarına zemin hazırlayabiliyor.
YÜRÜYÜŞ ANALİZLERİYLE ORTAYA ÇIKTI İtalya ve Japonya’da yapılan çalışmalar, bu duruş farklıklarının çoğunlukla 8–10 yaş aralığında, yani okul çağına giren çocuklarda daha belirgin hale geldiğini gösteriyor. 2018’de İtalya’daki bir ekip, otizmli ve otizmli olmayan çocukları karşılaştırmak için 3 boyutlu hareket analizleri kullandı. Sanal gerçeklik destekli koşu bandında gerçekleştirilen testler sırasında pelvis, kalça, diz ve ayak bileği açıları adım adım ölçüldü. Sonuçlar, otizmli çocuklarda ayağın yere ilk temas anında pelvisin aşırı öne eğildiğini, kalça ve uyluk hareketlerinin normalden farklı olduğunu ve ayak bileği hareketlerinin sınırlı kaldığını ortaya koydu. Ayrıca bu duruş farklıklarının otizm belirtilerinin yoğunluğu ile doğrudan ilişkili olduğu ifade edildi.
DEHB’Lİ ÇOCUKLARDA DA BENZER BULGULAR Benzer bir tablo DEHB tanısı olan çocuklarda da saptandı. Japonya’da 2017’de gerçekleştirilen bir çalışmada, 9–10 yaş arası DEHB’li erkek çocukların yürüyüşleri ayrıntılı kameralarla incelendi. Bulgularına göre bu çocukların pelvisleri, ortalama 4,5 derece daha öne eğikti ve adımları daha hızlıydı. Duruş bu hızlı hareketlerle birleştiğinde hiperaktivite ve dürtüsellik belirtileriyle güçlü bir ilişki gösterdi. Bulgular bu çalışmada PLoS One dergisinde yayımlandı.
FİZİKSEL SORUNLARA DA YOL AÇABİLİR Uzmanlar, öne eğik pelvisin zamanla bel, kalça ve diz eklemlerine ek yük bindirdiğini ve kronik ağrılarla ilişkili olabileceğini belirtiyor. Aynı zamanda denge gerektiren günlük aktivitelerde zorluklar yaratabileceği, çocukların çabuk yorulmasına veya huzursuzluk göstermesine yol açabileceği ifade ediliyor. Bu eğilimin otizm veya DEHB’nin kendisinden kaynaklanmadığı, ancak bu bozuklukların kaslar, denge sistemi ve motor beceriler üzerinde etkili olabileceği vurgulanıyor. Erken müdahale ile egzersiz ve fizyoterapi destekli yaklaşımların bu etkileri hafifletebileceği belirtiliyor.
OTİZM VE DEHB SIKLIKLARI Önceki çalışmalar, otizm ve DEHB’nin bazı çocuklarda birlikte görülebildiğini gösteriyor. Yaygın görüş, bu iki durumun birlikte görüldüğü oranların yüzde 50–70 arasında değişebildiği yönünde. Buna yol açan unsur olarak dikkat sorunları, hareket farklılıkları ve duyusal hassasiyetler gösteriliyor. ABD CDC’nin 2025 verilerine göre, ülkede her yaklaşık 31 çocuktan biri otizm tanısı alıyor.
NEDENLER VE TARTIŞMALAR Araştırmacılar, otizmin genetik faktörler ile hamilelik ve erken çocukluk dönemi çevresel etkilerinin karmaşık bir etkileşimi sonucu ortaya çıktığını öne sürüyor. Aile öyküsü, bazı gen mutasyonları ve Fragile X sendromu gibi durumlar risk faktörleri arasında yer alıyor. Ayrıca çocukluk çağı aşılarının otizme yol açtığı yönündeki iddiaların bilimsel olarak desteklenmediğini ve CDC’nin bu konudaki kanıtı olmadığını vurguluyorlar.
News
