Sırbistan’daki Lityum Madeni Protestoları ve Jeopolitik Denge
Rusya ile tarihi ve kültürel bağlarını korumaya çalışan Sırbistan, aynı zamanda ekonomisine katkı sağlayan Batılı ülkelerle de ilişkilerini sürdürmeye özen gösteriyor. Ancak, bu denge lityum madeni rezervleri nedeniyle giderek zorlu bir hale geliyor. “Rusya’nın Balkanlar’daki eli” olarak adlandırılan Sırbistan, bir yandan bu ülkeyle olan derin köklerini korumaya çalışırken, diğer yandan Batılı ülkelerle işbirliği yaparak ekonomik büyümesini desteklemeye çalışıyor.
Sırbistan’ın Loznica kentinde, 2004 yılında İngiltere-Avustralya merkezli madencilik şirketi Rio Tinto tarafından keşfedilen lityum madeni rezervleri, ülkede yıllardır süren büyük protestolara neden oldu. Çevreci aktivistler ve muhalefet partileri, Rio Tinto’nun bu projeyi hayata geçirmesine karşı çıkarak büyük çaplı gösteriler düzenliyor. Diğer yandan, Sırbistan hükümeti, bu lityum madeninin ülkenin ekonomik kalkınması için büyük bir fırsat sunduğunu savunuyor.
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, geçtiğimiz ay Almanya Başbakanı Olaf Scholz ile Belgrad’da bir araya gelerek, ham madde, elektrikli araçlar ve batarya üretimi konularında stratejik bir mutabakat zaptı imzaladı. Almanya Başbakanı Scholz, bu kararın cesaret gerektiren bir adım olduğunu ifade ederek, doğru zamanda alındığını vurguladı.
Kazı İşlemleri Hakkında Açıklamalar
Sırp lider Vucic, yaptığı basın toplantısında lityum madenlerinde uzmanların inceleme yapacağını belirtti. Vucic, Sırbistan’dan ve dünya genelinden gelen uzmanların görüşleri alınmadan lityum çıkarma işlemi başlatılmayacağını vurguladı. Bu konuda şu ifadeleri kullandı: “Şu anda bir kazı işlemi yok ve olmayacak. Kendi adımıza garanti alana kadar, yani önümüzdeki 12 ila 18 ay boyunca hiçbir işlem yapılmayacak. Sizleri kandırıyorlar, yalan söylüyorlar. Yurt dışından en iyi uzmanları çağıracağız ama en iyi Sırp uzmanlarını da sürece dahil edeceğiz. Uzmanlar, bize anlatacakları şeylerle insanların güvenliğini sağlayıp sağlamayacaklarını belirleyecekler.”
Darbe Uyarısı ve Güvenlik Endişeleri
Vucic, 9 Ağustos’ta yaptığı bir açıklamada, Rus istihbaratının kendisini Batılı güçlerin desteğiyle ülkede bir darbe yapılabileceği konusunda uyardığını duyurdu. “Rusya’dan resmi bilgi aldık. Bu konuyla ilgili gerekli önlemleri alıyoruz. Sırbistan Güvenlik Bilgi Ajansı (BIA) ve bu konuda uzmanlaşmış kişiler görevlerini yapıyor. Bir şey yapmayı düşünenler, bu girişimlerinde başarılı olamazlar. Sırbistan ilerliyor, bunu durduramazlar ve durduramayacaklar. İnsanların endişelenmesine veya kaygılanmasına gerek yok,” ifadelerini kullandı.
Bölgedeki siyasi uzmanlar, Sırbistan’ın mevcut en güçlü yatırımcılarından biri olan Çin’e olan bağımlılığını azaltmak için Avrupa Birliği’nin Sırbistan’ın kaynaklarına erişimi kolaylaştırmak istediğini, Rusya’nın ise buna izin vermeyerek “darbe girişimi” uyarısı yaptığını belirtmektedir.
Protestoların Süregeldiği Ortam
Diğer yandan, ülkede lityum madeni çıkarma projesine karşı düzenlenen protestolar dün akşam saatlerinde yeniden alevlendi. Eylemlere 20 binden fazla kişi katılırken, protestocular tren istasyonları ve yolları trafiğe kapattı. Sırbistan İçişleri Bakanlığı, tren istasyonlarına giren göstericiler hakkında “kamu düzenini ve huzurunu ihlal ettikleri” gerekçesiyle suç duyurusunda bulunulacağını duyurdu. Geceyi tren istasyonu ve şehrin diğer bölgelerinde geçiren eylemcilerin, gösterilerine bugün de devam edeceği bildirildi.
Ayrıca, Vucic’in öğle saatlerinde ulusa sesleniş konuşması yaparak bu protestolarla ilgili durumu değerlendirmesi bekleniyor.
News
