Kıbrıs’ta düzenlenen TÜBİD Kongresi’nin dördüncü oturumu, Türkiye’nin yanı sıra ABD, İngiltere, Almanya, İtalya ve İspanya’dan gelen yaklaşık 1.200 uzmanı bir araya getirdi. Toplantıda tüp bebek ve infertilite alanındaki yenilikler ile dünyanın artan kısırlık sorununa ilişkin görüşler paylaşıldı. TÜBİD Başkanı Prof. Dr. Bülent Tıraş, basın toplantısında genç çiftlerin anne baba olma ihtimalinin son yıllarda azaldığına dikkat çekti ve bunun sebepleri ile yeni tedavi yöntemlerine ilişkin ipuçlarını aktardı.
Önceden ‘tüp mide’ ameliyatı, sonra tüp bebek Obezite, kadınlarda ve erkeklerde tüp bebek tedavisinin başarısını olumsuz etkiliyor. Bu nedenle çiftlere önce kilo kontrolü ve ilaçlı tedavilerle kiloyu düşürmeleri öneriliyor; bazı durumlarda bariatrik cerrahi düşünülüyor. Böylelikle tüp bebek sürecine geçildiğinde başarı oranlarında önemli artışlar görülebilir. Azospermide bile tüp mide ameliyatından sonra sperm çıkışı ve kalite açısından olumlu gelişmeler gözlemlenebiliyor.
Kısırlığın kökenleri Genetik faktörler, obezite, stres ve sağlıksız beslenme gibi çevresel etkenler kısırlığa yol açabiliyor. Özellikle pestisitler, hormonlar, antibiyotikler ve katkı maddeli gıdalar bu durumu tetikleyebiliyor. Hastalıklar (kızamık, kabakulak, varikosel, inmemiş testisler, endometriozis) ve hormonal dengesizlikler de risk faktörleri arasında yer alıyor. İleri yaş kabul edilebilir olsa da çevresel etkenler gençlerde de risk oluşturuyor.
Obezite her iki cinsiyeti de olumsuz etkiliyor Obezite, hem kadınlarda yumurtlama hem de erkeklerde spermi etkileyerek çiftlerin çocuk sahibi olma ihtimalini düşürüyor. Ülkemizde obezite yaygın bir sorun olmaya devam ederken, bu durum diyabet ve tansiyon gibi hastalıklarla ilişkilendirilerek tüp bebek tedavisini de olumsuz etkiliyor.
Gençlere yönelik öneriler Genç kızlar için yumurta rezervini anlamaya yönelik bazı hormon testleri ve düzenli FSH ile AMH ölçümleri öneriliyor. Adet döngüsünün 3. gününde ultrasonla yumurtalıkta kaç yumurta bulunduğunun takip edilmesi de önemli bir yol gösterici olarak görülüyor. Kabakulak ve kızamık gibi hastalıklar geçiren genç erkeklere ise sperm testi tavsiye ediliyor.
Yumurtaların, iyi durumdayken dondurulması ABD’de bazı şirketler çalışanlarının yumurta dondurma masraflarını karşılıyor. Türkiye’de bekar kadınların yumurta dondurması serbest; ancak yönetmelik dahilinde bir kadının mevcut yumurta rezervi düştüğünde dondurma yapılabiliyor. Rezerv düşmeden dondurma, daha isabetli bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor ve devlet desteğiyle genişletilmesi öngörülüyor.
YENİ TEDAVİLER UMUT VADEDİYOR Son yıllarda infertilitede PRP ve eksozom gibi hücresel tedaviler dikkat çekiyor. Yayımlanan son üç çalışma, bu yaklaşımların yumurta kalitesini artırabileceğini gösterdi.
DÜNYA’DA BİR İLK PRP ile eksozomun birlikte kullanıldığı çalışmalar, gebelik oranlarını önemli ölçüde yükseltebilecek potansiyel sunuyor. İlk aşamada gruplara ayrılan bu çalışma, sadece PRP ya da sadece eksozom uygulananlarda yaklaşık %25’lik gebelik oranı verirken, birlikte uygulanan grupta bu oran yaklaşık %38 olarak kaydedildi. Bu konudaki sonuçlar henüz yayımlanmadı fakat tebliğ halinde sunuldu.