Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, Boğaziçi Üniversitesi tarafından düzenlenen ve finans sektörünün önde gelen isimlerinin katıldığı Finans Zirvesi 2025’te önemli açıklamalarda bulundu. Karahan’ın konuşmasında öne çıkan temel noktalar ise şunlar oldu:
- Mart ayındaki finansal piyasalardaki hareketlilik: Piyasalarda yaşanan dalgalanmalara karşı hızla önlemler alarak, piyasanın istikrarını korumayı amaçladık. Önümüzdeki dönemde de kararlı bir para politikası duruşunu sürdürecek ve dezenflasyon sürecini destekleyecek adımlar atmaya devam edeceğiz.
- Gelişmekte olan ülkelerin para politikası yaklaşımları: Bu ülkeler, küresel finansal döngülerin giderek daha belirsiz ve dalgalı hale geldiği ortamda, geleneksel faiz oranı ayarlamalarının yanı sıra makroihtiyati politikaları aktif biçimde kullanıyorlar. Bu stratejiler, finansal istikrarı güçlendirmeye ve ekonomik büyümeyi desteklemeye yöneliktir.
- 2008-2009 Küresel Finansal Krizi sonrası politika araçları: Çoğu merkez bankası, faiz oranlarını ayarlamanın yanı sıra, makroihtiyati önlemlerle finansal istikrarı sağlamayı amaçladı. Bu yaklaşımlar, kriz sonrası dönemde gelişmekte olan ülkelerin para politikalarında önemli bir yer tuttu.
- Çok araçlı ve ülke koşullarına uygun politika: Tek tip bir politika uygulamasından çok, her ülkenin ekonomik ve finansal koşullarına göre uyarlanmış çeşitli araçların kullanılması daha doğru ve etkili bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.
- Para politikası araçlarımız ve önceliklerimiz: Bu bağlamda, politika faizimizi çeşitli makroihtiyati düzenlemelerle destekliyoruz. Sıkı parasal duruşumuzu koruyarak, şu ana kadar uyguladığımız araçlar şunlardır:
- Mevduata ilişkin düzenlemeler ve TL mevduat oranlarını artırma çalışmaları
- Kredi büyümesini kontrol altına almak için düzenleyici adımlar
- Likiditeyi yönetmek amacıyla sistemdeki fazla TL likiditeyi azaltıcı önlemler
- Finansal piyasa düzeni ve para politikası araçlarının etkin kullanımı: Piyasa kurallarına uygun, proaktif ve kararlı bir şekilde araçlarımızı kullanmaya devam ediyoruz. Bu doğrultuda, likidite koşullarını yakından izleyerek, likidite yönetimi araçlarımızı etkili biçimde devreye almaya özen gösteriyoruz.
Zirai Don Gıda Fiyatlarındaki Artış ve Riskler
Başta göstergelerin ortalaması ve tahmin performansımız olmak üzere, enflasyonun yaklaşık %30 seviyesinin biraz üzerinde olduğunu görüyoruz. Bu da, dezenflasyon sürecinin sürdüğüne işaret ediyor. Yıllık enflasyonun düşüş eğilimi devam ederken, gıda fiyatları mart ayında Ramazan ayının etkisiyle yükselişe geçti. Ancak, nisanda artış daha ılımlı gerçekleşti. Geçen ay yaşanan zirai don hadisesi, özellikle meyve ve işlenmemiş gıda fiyatları üzerinde yukarı yönlü riskleri artırdı.
Tüketici fiyatları üzerindeki maliyet baskıları hafifliyor olsa da, bu durum özellikle belirli sektörlere özgü değil, genel bir trend olarak görülüyor. Enflasyon beklentileri ise dezenflasyon patikamızın üzerinde seyrediyor ve bu da, para politikamızın sıkı ve kararlı duruşunu korumamız gerektiğini gösteriyor. Ayrıca, mevcut belirsizlik seviyeleri geçmişe kıyasla daha yüksek olduğu için, ihtiyatlı ve sıkı bir para politikası izlemeye devam ediyoruz. Bu yaklaşım, enflasyonu kalıcı biçimde düşürüp fiyat istikrarını sağlamaya yönelik temel stratejimizdir.
Fiyat istikrarının, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refahın temel taşı olduğunu tekrar vurguluyoruz. TCMB olarak, dezenflasyon sürecini başarıyla devam ettirmek ve enflasyonu hedeflerimizle uyumlu seviyelere çekmek için kararlılıkla çalışmaya devam edeceğiz.
KKM Hesaplarındaki Döviz Geçiş Oranları ve Finansal Durum
Son dönemde KKM bakiyelerindeki azalma, finansal istikrar açısından risk oluşturmadan ve Türk lirası cinsi mevduatları ön planda tutarak sağlandı. Son 12 ay içinde vadesi dolan KKM hesaplarından dövize geçiş oranı yüzde 14,5 seviyesinde gerçekleşti. Bu süreçte, finansal piyasalardaki oynaklıkların toplam TL mevduat payı üzerinde sınırlı bir etkisi oldu.
Türk lirası mevduatların oranı yüzde 58 civarında seyrediyor ve bu, tarihsel ortalamalara oldukça yakın bir seviyedir. Yatırım fonlarıyla birlikte baktığımızda da genel görünüm değişmiyor. Ayrıca, 14 Mart – 2 Mayıs tarihleri arasında oluşan döviz talebinin yaklaşık %70’i yurt dışı kaynaklı olurken, yurt içi talep sınırlı kaldı.
Para politikası duruşumuz ve makroihtiyati tedbirlerimiz sayesinde, mevduat faizleri seviyeleri, TL’ye geçişleri ve tasarrufları desteklemektedir. Mal talebine ilişkin göstergeler ise, yurt içi talebin ılımlı seyretmekle birlikte, bir miktar dirençli olduğunu göstermektedir.
News
