Türkiye, demir-çelik sektörünün enerji verimliliğini ve sürdürülebilirliğini artırmayı hedefleyen yerli ve milli bir dönüşüm sürecine öncülük ediyor. Dünya Bankası’nın desteğiyle Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK ve KOSGEB’in koordinasyonunda yürütülen SAYEM 1833 programı, üretim süreçlerinde acil ihtiyaç olan teknolojik dönüşümü tetikleyen önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Bu kapsamda yaygın olarak DC tahrik sistemlerine bağımlı olan sektör, artık verimliliği yüksek ve bakım maliyeti düşük AC tabanlı sürücülere geçiş yapmayı amaçlıyor. WAT Motor’un liderliğinde hayata geçirilen ürünleşme programı, üç ana ürün geliştirme projesini barındırıyor: AC dönüşüm için verimlilik odaklı motor ailesinin geliştirilmesi, endüstriyel sürücü platformunun yüksek verimlilik hedefiyle tasarlanması ve ağır hizmet tipi redüktör sistemlerinin yerli olarak tasarlanması. Ürünleşme süreci, üniversiteler ve sanayi kurumlarını bir araya getirerek 8 paydaşlı bir AR-GE ve ürünleştirme ekosistemi yaratıyor. Bu koalisyon, haddehane uygulamaları için yüksek güçlü ve rekabetçi çözümler sunmayı, elektrikli tahrik sistemleri ile güç elektroniği alanında yerli kapasiteyi artırmayı ve ihracat potansiyeli yüksek sürdürülebilir ürünler geliştirmeyi amaçlıyor.
VERİMLİLİK HEDEFİ: %96,5 VE ÜZERİ Programın ana odaklarından biri, mevcut olarak %82-88 aralığında seyreden DC motor sistemlerinin yerini, senkron motor tabanlı tahriklerle %96,5 ve üzeri verimelikte olan çözümlerle değiştirmek. Bu geçiş, enerji tüketimini ve karbon emisyonlarını önemli ölçüde azaltırken, bakım ihtiyacını da düşürerek işletme sürekliliğini güçlendirecek. Geliştirilecek sistemler, enerji geri kazanımı, gelişmiş kontrol algoritmaları ve kestirimci bakım gibi ileri özelliklerle donatılarak moderno haddehane taleplerine uyum sağlayacak. Ayrıca ağır hizmet tipi redüktörler de yerli olarak tasarlanıp üretilecek; böylece motor, sürücü ve mekanik güç aktarım bileşenlerinden oluşan bütünsel bir yerli teknoloji platformu kurulacak. Sanayi ve üniversitelerin uyumlu işbirliği, Türkiye’nin elektrikli tahrik sistemleri ve güç elektroniği konusundaki mühendislik kapasitesini güçlendirecek ve bu alanda rekabetçi, yüksek katma değerli ürünlerin ihracat potansiyelini yükseltecek. Projelerin tamamlanmasıyla ortaya çıkacak yerli ve özgün teknolojiler, yalnızca Türkiye içindeki sanayi tesislerinde değerlendirilmeyecek; Avrupa başta olmak üzere küresel pazarlarda da rekabetçi ürünlere dönüşmesi hedefleniyor. Bu yeni nesil tahrik çözümleri, enerji tasarrufu sağlayan, karbon emisyonlarını azaltan ve sürdürülebilir üretim süreçlerini destekleyen özelliklerle Türkiye’nin yeşil dönüşüm hedeflerine önemli katkı sunacak. DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE ENERJİ YOĞUNLUK CBAM kapsamında karbon yoğunluğunu düşürmeye yönelik operasyonel odak, AB ile Türkiye arasındaki ticareti ve rekabet gücünü doğrudan etkiliyor. Enerji yoğun bir sektör olan demir-çelik, Türkiye’nin toplam enerji tüketiminin yaklaşık %7’sini ve sanayi içindeki payının yaklaşık %22’sini oluşturuyor; dolayısıyla teknolojilerin daha verimli hale getirilmesi, maliyetleri azaltıp karbon emisyonlarını düşürmek için kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Bu bağlamda, haddeleme süreçlerinde kullanılan elektrikli tahrik sistemlerinin modern ve yüksek verimli çözümlerle değiştirilmesi, sadece enerji tasarrufu sağlamakla kalmayıp sürdürülebilir üretim ve ihracat rekabetçiliğini de güçlendiriyor. Rotoru sargılı senkron motor (WRSM) tabanlı çözümler, yüksek verimlilik ve gelişmiş kontrol olanaklarıyla giderek daha yaygın hale geliyor ve bu program, böyle bir geçişi destekleyen entegre bir platform kurmayı amaçlıyor.
Ürünleştirme çerçevesinde motor, sürücü, güç elektroniği, redüktör ve kontrol sistemlerini kapsayan bütünleşik bir yaklaşım benimseniyor. Dünya pazarlarına uyumlu, enerji verimliliğini artıran ve karbon ayak izini minimize eden teknolojilerle, Türkiye’nin elektrikli tahrik sistemleri kapasitesi güçlendirilirken, özellikle haddehane uygulamaları için uygun mühendislik çözümleri oluşturuluyor.
DÖNÜŞÜM İÇİN ÇÖZÜMLER Sektördeki mevcut DC motorlar yerine, daha verimli AC senkron motor tabanlı sürücü çözümleri öncelik kazanıyor. WRSM teknolojisi, daha iyi verimlilik, daha az bakım ve gelişmiş dâhili kontrol yetenekleri sunuyor. Bu program, motor, sürücü, güç elektroniği, redüktör ve kontrol sistemlerini tek bir entegre sistem olarak tasarlayarak endüstrinin ihtiyaçlarına cevap veren ileri bir tahrik ekosistemi kurmayı hedefliyor.