Norveç Bergen Üniversitesi’nde yapılan bir çalışma, uyku uygulamalarının bazı kullanıcılar için faydalı bilgiler sunduğunu gösterirken uyku sorunu yaşayan bireylerde olumsuz etkilerin daha belirgin olduğunu ortaya koydu. Başlıca katkıyı, teknolojinin hızlı gelişiminin bilimsel topluluğu da bu değişime uyarlamaya zorladığı görüşü oluşturdu.
Çalışmada özellikle genç yetişkinler, uygulamaların geri bildirimlerinden daha çok etkilendiğini belirtti. Bu grup, bazı olumlu sonuçlar elde ederken aynı zamanda endişe ve streste artış da rapor etti. Uzmanlar, genç kullanıcıların dijital sağlık verilerinin olumsuz etkilerine karşı daha hassas olabileceğini ifade etti.
Uyku takibi pazarı hızla büyümeye devam ediyor. Grand View Research’e göre ABD’de uyku takip cihazlarının 2023 yılında yaklaşık 5 milyar dolar gelir elde ettiği ve bu rakamın 2030’a kadar iki katına çıkması beklendiği öne sürülüyor. Pek çok uygulama ise akıllı saatler ve fitness bileklikleri gibi cihazlara entegre sensörlerle uykuya dalış süresi, toplam uyku süresi ve uyku verimliliğini ölçüyor.
Norveç’te yaklaşık 1.000 kişilik bir kitle üzerinde yürütülen çalışmada, katılımcılara uygulama kullanımı, mevcut uyku sağlıkları ve uygulamaların olumlu ya da olumsuz etkileri soruldu. Sonuçlar, katılımcıların deneyimlerini en çok etkileyen faktörün yaş olduğunu gösterdi. 18–35 ve 36–50 yaş aralığındaki kişiler, uykuya öncelik verme ve uyku kalitesinde iyileşme bildirse de aynı gruplar yüksek düzeyde stres ve kaygı yaşadı.
Aşırı geri bildirim odaklanmasının uyku kalitesini olumsuz etkileyebileceği uyarısı, çalışmanın dikkat çekici bulgularından biri oldu. İkinci yazar Karl Erik Lundekvam, özellikle insomnia belirtileri olan kişilerin bu tür olumsuz etkiler karşısında daha hassas olduklarını vurguladı. Bu bireylerde uykusuzluğa bağlı dikkat ve kaygının zaten artmış olduğu için uygulamanın geri bildirimleri strese yol açabilir.
Araştırmacılar, kullanıcıların uygulama çıktılarının ve ölçümlerin nasıl çalıştığını öğrenmelerinin, kaygıyı azaltmaya yardımcı olup olmadığını belirleyeceğini belirtiyor. Eğer bu yöntemler yeterli gelmezse, gece cihazını çıkarmak veya bildirimleri kapatmak gibi pragmatik çözümler değerlendirilebilir.
Öte yandan, uygulamalardan gelen geri bildirimlerin ekran süresini azaltmaya ve sağlıklı uyku alışkanlıklarını desteklemeye yardımcı olabileceği de vurgulandı.