Vücutta kolajen doğal olarak üretilir ve bu protein, kemiklerden tendonlara, bağ dokularından organlara kadar yapıyı bir arada tutan temel bir “yapıştırıcı” görevi görür. Yaşlandıkça ve yaşam biçimleri değiştikçe kolajen seviyesi düşer; bu da cilt sarkması, kırışıklıklar, eklem ağrıları ve kemik sağlık sorunlarına katkıda bulunabilir. Uzman Diyetisyen Merve Öz, kolajenin neden azaldığına dair önemli noktaları paylaşır:
Neden azalır? Zamanla kolajen üretimi düşer, ancak bazı etkenler bu süreci hızlandırır. Bunlar arasında sigara ve alkol kullanımı, aşırı güneşe maruz kalma ve ilave şekerle dolu işlenmiş gıdalar yer alır. Bu durumlar kolajenin çevresindeki hücrelerle etkileşimini zayıflatır ve erken yaşlanmaya katkıda bulunabilir.
Kolajen 5 temel tipine genel bakış Vücutta farklı işlevleri olan 16 tür kolajen bulunur; çoğu Tip 1, 2 veya 3’tür. TIP 1 toplam kolajen’in yaklaşık %90’ını oluşturur ve kemik, cilt, tendon ve bağ dokularında bulunur. TIP 2 özellikle kıkırdak dokuda yoğun olarak yer alır ve eklemler için kritik öneme sahiptir. TIP 3 ise deri, kan damarları ve bağırsak duvarını destekleyen bağ dokusunda bulunur ve Tip 1 ile birlikte cilde esneklik kazandırır. TIP 4 hücreleri saran bazal membranlarda görev yapar ve TIP 5 saç, kornea ve plasenta gibi dokularda yer alır; Tip 1 ve 3’ün organizasyonuna katkıda bulunur.
Kolajen Takviyesi gerekli mi? Son dönemde popülerleşen kolajen takviyeleri bilinçsizce kullanılmamalıdır. İçeriği belirsiz veya merdiven altı üretim olan ürünler sağlık sorunlarına yol açabilir. Doktora danışılmadan kullanımı önerilmez; doğal beslenmeyle elde edilen kolajen kaynakları tercih edilmelidir.
Hangi gıdalarda bulunur? Kolajen üretimini destekleyen besinler, prolin, glisin ve lisin gibi amino asitleri sağlar; ayrıca C vitamini, çinko ve bakır gereklidir. Bu besinler şunları içerir: Kemik suyu, tavuk, balık, yumurta beyazı ve yer fıstığı (prolin ve glisin açısından zengin); narenciye, kivi, brokoli, Brüksel lahanası, patates (C vitamini ve pro-kolajen üretimini destekler); mor/kırmızı meyveler, tropik meyveler, sarımsak (sülfür içeriği kolajen yıkımını engellemeye yardımcı olur); koyu yeşil yapraklı sebzeler (klorofil kolajen öncüsünü artırır); fasulye (lisini artırır); kabak çekirdeği, ceviz, bitter çikolata, deniz ürünleri, baklagiller, beyaz/kırmızı et (çinko ve bakır kolajen üretimini destekler).
Faydaları nelerdir? Kolajenin vücut genelinde desteklediği alanlar şu şekilde özetlenebilir: Cildi yeniler; elastikiyeti ve nemi artırır, kırışıklıkları azaltır, saç ve tırnakları güçlendirir. Kemik ve eklem sağlığını iyileştirir; kireçlenme belirtilerini azaltır ve kemik kaybını önlemeye yardımcı olur. Kas kütlesini korur; sarkopeniyi önleyerek yaşla birlikte güç kaybını azaltır. Kalp sağlığını destekler; damar sertliklerini engelleyebilir ve kan yağ düzeylerini iyileştirebilir. Bağırsaklara iyi gelir; sızdıran bağırsak sendromunu düzeltebilir ve bağırsak geçirgenliğini düzenleyebilir.
News
