Gizli bir yeraltı cezaevinde, Gazze’den alıkonulan çok sayıda Filistinli için gün ışığı neredeyse hiç görünmüyor. Guardian’ın aktardığı bilgilere göre bu kişilere yeterli yemek verilmiyor ve ailelerinden ya da dünyadan haber almaları engelleniyor. İnsan Hakları için İsrail İşkenceye Karşı Kamu Komitesi (PCATI), tutuklular arasında aylarca suçlama olmadan tutululan iki kişinin incelendiğini belirtiyor. Bunlardan biri hemşirelik yaparken gözaltına alınırken, diğeri yiyecek satan bir genç olarak tutuklandı. Ocak ayında iki kişi Rakefet adı verilen yeraltı kompleksiyle ilişkilendirildi. Avukatlar, burada görülen sistematik dayak ve işkence iddialarını dile getirdi.
İNSANLIK DIŞI HAPİSHANEYİ YENİDEN AÇTI Rakefet cezaevi, 1980’lerde organize suç üyeleri için inşa edilmişti; ancak insanlık dışı bulunduğu gerekçesiyle kısa süre içinde kapatıldı. 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından aşırı sağcı güvenlik bakanı Itamar Ben-Gvir bu tesisi yeniden açtırdı. Hücreler ve avlularla görüş odaları yer altında olduğundan mahkumlar gün ışığı görmüyor. 1985’te kapasitesi 15 olan bu yerde bugün yüz civarında tutuklu bulunuyor. Ekim ortasındaki ateşkes kapsamında İsrail yaklaşık 2 bin Filistinliyi serbest bıraksa da en az bin kişi hâlâ suçlama olmadan bu tür yerlerde gözaltında tutuluyor. PCATI raporları, söz konusu koşulların savaş hukuku açısından ihlal oluşturduğunu öne sürüyor. Siviller, korkunç koşullarda tutuluyorlar.
CEZAEVİ’NİN YÖNETİCİSİ: ‘İNSANLIK DIŞI BİR YER’ PCATI direktörü Tal Steiner, İsrail cezaevlerinde Filistinlilerin kasıtlı olarak korkunç koşullarda tutulduğunu belirtti. Rakefet’te durumun özellikle benzersiz olduğunu söyleyerek, yerin altında uzun süre kalmanın psikolojik etkisini vurgudu. Güneş ışığının eksikliği, tutukluların uyku düzenini ve genel sağlığını olumsuz etkiliyor. Steiner, cezaeviyle ilgili bilgileri bu yıl öğrendiklerini ve eski arşivleri taradıklarını ifade etti. Dönemin cezaevi yöneticisi Rafael Suissa bile yeraltında tutmanın “insanlık dışı” olduğunu yazmıştı. Avukatlar Janan Abdu ve Saja Misherqi Baransi de yaz aylarında tesisi ziyaret etti. Maskeli ve silahlı gardiyanlar eşliğinde yeraltına indirildiler; duvarlarda kameralar vardı ve mahkumların aileleriyle ya da savaş hakkında konuşması yasaktı. Abdu, “Görüş odasının koşulları bu kadar aşağılarsa, mahkumların durumu nasıl olur diye düşündüm” dedi.
PENCERESİZ, HAVASIZ HÜCRELER Tutuklular, yere çömelmiş şekilde getirildi; elleri ve ayakları zincirliydi. Görüşme sırasında hemşire, nerede olduklarını ve neden burada olduklarını sorguladı çünkü cezaevinin adını bile bilmiyordu. Odalar havasız ve penceresiz; üç veya dört kişi bir arada kalınırken zaman zaman nefes almakta zorlandıkları belirtiliyor. Raporlar, düzenli dayak, köpeklerle saldırı ve tıbbi bakım eksikliğinin yaygın olduğuna işaret ediyor. Mahkumlara çok az yiyecek veriliyor ve sabah erkenden yataklar demir iskeletler üzerinde bırakılıyor.
GÜNDEME YANSIMALAR Ben-Gvir’in cezaevine yaptığı propaganda ziyareti sırasında çekilen görüntüler, bu iddiaları doğrular nitelikte. Bakan, “Teröristlerin yeri, yerin altıdır” demişti. 21 Ocak’tan beri güneş görmeyen bir hemşire olan tutuklu, üç çocuk babası olan bir diğer tutukluya dair bilgi versin diye avukatı aracılığıyla ailesinden haber alamıyor. Avukat Misherqi Baransi, “Ona annenizin benimle konuştuğunu söylettiğimde en azından hayatta olduğunu bilmiş oldu” ifadelerini paylaştı.
Gözaltındaki genç ticaret çalışanı ise hamile eşinin doğum yapıp yapmadığını sorduğunda gardiyanlar görüşmeyi anında kesti. Avukatlar, bu kişinin daha sonra 13 Ekim’de serbest bırakıldığını öğrendi. İsrail Cezaevi Hizmeti ise uygulamaların yasal denetim altında yürütüldüğünü savunuyor.
News
