Yeşil Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik: Elektrikli Araçların Yükselişi
Küresel düzeyde yeşil dönüşüm ve sürdürülebilirlik, günümüzün en çok tartışılan konularının başında geliyor. Gelişen teknoloji ve artan imkanlar, otomotiv tercihlerini değiştirmekte ve yeni trendler belirlemektedir. İklim değişikliği ile mücadele çerçevesinde, daha çevre dostu bir alternatif olarak elektrikli otomobiller öne çıkıyor. Bu alandaki güçlü kullanıcı talebi, otomotiv firmalarını üretim bantlarında elektrikli araçlara daha fazla yer ayırmaya yönlendiriyor.
Buna paralel olarak, dünya genelinde elektrikli araçlara yönelik şehir planlamaları ve altyapı yatırımları hız kazanmakta. Bazı bölgelerde fosil yakıt kaynaklı emisyonları azaltmaya yönelik ek önlemler de alınmakta. Bu kapsamda, Mart 2023’te Avrupa Birliği (AB) Konseyi tarafından alınan kararlar doğrultusunda, AB ülkeleri 2035’ten itibaren benzinli ve dizel motorlu yeni otomobillerin satışını yasaklama girişimini onayladılar. AB Konseyi, üye ülkelerin bu tarihten itibaren otomobillere ve hafif ticari araçlara yönelik katı karbon emisyon standartları getirecek yasayı onayladığını duyurdu.
Özellikle Almanya’nın Stuttgart ve Hamburg gibi büyük şehirlerinde, eski dizel araçların belirli bölgelere girişi 2019 yılında yasaklanmıştı. Oslo’da ise düşük emisyon politikaları nedeniyle dizel araçların kullanımına kısıtlamalar getirildi. Öte yandan, Norveç, yeni otomobil pazarından benzinli ve dizel araçları fiilen yasaklayan ilk ülke olma yolunda ilerliyor. Ülkedeki elektrikli araç sahiplerini temsil eden Norveç EV Derneği’nin (NEVA) Genel Sekreteri Christina Bu, ülkenin bu hedefe ulaşmasını beklediğini ifade etti.
Türkiye’de Otomobil Pazarındaki Değişim
Uluslararası gelişmelere paralel olarak, Türkiye otomobil pazarında da önemli değişiklikler yaşanıyor. Dizel otomobillerin payı ocak ayı itibarıyla yüzde 31,7’ye geriledi. AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerinden derlediği bilgilere göre, son dört yılda dizel motorlu otomobillerin toplam otomobil parkı içindeki payı sürekli olarak azalmaktadır. 2021 yılında trafiğe kayıtlı 13,7 milyon otomobilin 5,2 milyonunu dizel otomobiller oluşturmaktaydı. Bu dönemde dizel otomobillerin toplam otomobiller içindeki payı yüzde 37,6’ya düşmüştür. 2020 yılında bu oran yüzde 38,3 olarak kaydedilirken, takip eden yıllarda da bu oran devamlı gerilemiştir. 2022 yılında dizel otomobillerin toplam içindeki payı yüzde 36,9’a, 2023’te yüzde 35,6’ya ve 2024’te ise yüzde 34,1’e inmiştir.
Geçen yıl trafiğe kayıtlı otomobil sayısı 16,2 milyona ulaşırken, dizel motorlu araçların sayısı 5,5 milyon olarak kayıtlara geçmiştir. Ocak ayı itibarıyla kayıtlı otomobil sayısı 16,3 milyon olurken, dizel otomobillerin payı yüzde 31,7 ile 5,6 milyon olmuştur. Böylece, 2021’de trafiğe kayıtlı otomobiller içinde yüzde 37,6 olan dizel otomobil payı, ocak ayı itibarıyla yüzde 31,7’ye gerilemiştir.
Dizel Satışlarındaki Düşüş
Öte yandan, ODMD verilerine göre, sıfır dizel otomobil satışlarında da önemli bir düşüş gözlemlenmektedir. Satış rakamları 100 binin altına inmiştir. 2020 yılında 240 bin 819 dizel otomobil satılırken, 2024 yılında bu sayı 95 bin 985’e düşmüştür. Böylece, söz konusu dönemde dizel otomobil satışlarında yüzde 60’lık bir azalma kaydedilmiştir.
News
