YİD Projelerinde Süre Uzatımları ve Kamuya Devretme Tartışmaları
Yatırımcı-İşletme-Devret (YİD) modeli ile gerçekleştirilen köprü, tünel ve otoyol projeleri etrafında tartışmalar büyümeye devam ediyor. Bu projelerin işletme süreleri daha önce pek çok kez uzatıldı, ek tüneller devredildi ve matematiksel olarak mümkün olmayan garanti ödemeleri yapıldı. YİD projelerinde müteahhitlere, maliyetin 4-5 katı kadar garanti ödemesi yapıldığı biliniyor. Son olarak, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, katıldığı bir televizyon programında, “Süre dolunca yeniden ihaleye çıkılıp, şirketler tarafından işletilmesinin devamı sağlanabilir” açıklamasında bulundu.
Bakan Uraloğlu’nun bu açıklamaları, muhalefet cephesinde sert tepkilere yol açtı. CHP Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül, “Bakan bey, iktidardan hiç gitmeyecekmiş gibi hayal görüyor. Şirketlerin işletme süreleri uzatılarak onlara yeni bir ayrıcalık tanımak istiyorlar. Astronomik geçiş ücretleri ödeyen vatandaşlar ise, bu projelerin kamuya devredilmesini ve ücretlerin makul seviyelere indirilmesini bekliyor” ifadelerini kullandı.
İmtiyazlarla Dolu Projeler
Mustafa Sarıgül, şirketlere sağlanan imtiyazları örneklerle açıkladı: “Örneğin, Göcek Tüneli’nin devamında devlet tarafından yapılan Göcek 2 Tüneli, Göcek 1 işletmecisine verildi ve işletme süresi 2032’den 2025’e çekildi. Ancak daha sonra firma, tahkime giderek işletme süresini 2030’a uzattı ve böylece bedava bir tünel daha elde etmiş oldu. Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nün de 2024’te kamuya devredilmesi gerekiyordu, ancak maliyet artışı gerekçesiyle işletme süresi 4 yıl daha uzatıldı. Maliyetinin 810 milyon dolar olduğu belirtilen köprüye, şu ana kadar toplamda 1 milyar 950 milyon dolar ödendi.”
Dünya Genelinde Türk Müteahhitlerin Rolü
Bakan Uraloğlu, bir TV kanalında yaptığı açıklamalarda, YİD projelerine dikkat çekerek, dünyada bu projeleri hayata geçiren 250 müteahhitten 43’ünün Türk olduğunu ifade etti. Uraloğlu, bugüne kadar gerçekleştirilen 38 YİD projesi hakkında, “Bu projelerde işletme sürelerinin sona ermesi sonrasında, iktidar olarak yeniden ihaleye çıkabiliriz ve şirketler tarafından işletilmesinin devamını sağlayabiliriz” dedi.
Sözleşmelere göre, bazı önemli projelerin kamuya devredilmesi gereken tarihler ise şu şekildedir:
- Osmangazi Köprüsü: 2036
- Yavuz Sultan Selim Köprüsü: 2028
- Avrasya Tüneli: 2042
- Çanakkale Köprüsü: 2034
- Zafer Havalimanı: 2044
- Ankara YHT Garı: 2037
News
