Yap-işlet-devret (YİP) projeleri, iktidarın bütçe ve vatandaşın yükümlülükleri açısından tartışmalara yol açmaya devam ediyor. Döviz yükseldiğinde garantiye alınan projelerde çalışan şirketlere kur farkı ödemeleri yapılırken, vatandaşlar üzerinden vergi yükü artış göstermekte. Güncel kur değişiklikleriyle köprü, tünel ve otoyolları işleten firmaların aldığı garanti tutarlarında güncellemeler gerçekleştirildi. 248 TL değerli sürücüler için öngörülen geçiş ücreti hâlâ 80 TL olarak görünse de devletin garanti ettiği araç geçiş maliyeti 248 TL’ye ulaştı ve köprüden her araç için 168 TL fark ödenmesi gerektiği açıklandı. Vatandaşlar ödemeye devam ederken, Hazine’nin bu farkı kapatma zorunluluğu arttı.
Bu güncellemeyle Osmangazi Köprüsü’nde her araç başına devletin ödeyeceği fark 2.360 TL olarak belirtildi. Sürücülerin kendi ödemesi 795 TL’de sabit kalırken, Hazine’nin şirkete karşılık gelen garanti ücretinin 1.565 TL fark yaratması bekleniyor. Üçlü kıskaç olarak adlandırılan bu mekanizmada dolar ve euro yükseldikçe şirketlere sağlanan kur farkı da büyüyor. ABD ve AB’deki enflasyon türevlerinin etkisiyle işleticilere yansıyan ek maliyetler hesaplara dahil ediliyor.
1.029 TL değere yükselen garanti geçiş ücreti, sürücünün kendi ödemesi olan 795 TL’yi değiştirmiyor; fakat köprüden geçen her araç için Hazine’nin ödeyeceği fark 234 TL olarak yeniden belirleniyor. Danışman savunucusu CHP Genel Başkan Yardımcısı Deniz Yavuzyılmaz, yeni tutarları açıkladı ve tutarlı bir garanti hedefi tutturulamadığında Osmangazi Köprüsü’nde 2.360 TL, Çanakkale Köprüsü’nde 1.029 TL, Avrasya Tüneli’nde 289 TL ve YSS Köprüsü’nde 248 TL tutarında ödeme yapılacağını vurguladı. Bu ücret farkı 1 Ekim’den itibaren üç köprü ve bir tünelde uygulanmaya başlanacak. En yüksek fark ödemesi Osmangazi Köprüsü için yapılacak.
289 TL seviyesine yükselen garanti geçiş ücretinde sürücülerin kendi maliyeti 225 TL olarak gözükse de Hazine’nin işletmelere aktardığı fark 64 TL olarak tespit edildi. Böylece tünel üzerinden geçişlerde de devletin üstlendiği yük arttırıldı.
News
