Xiamen Victory Technology adlı bir Çinli firmanın yönlendirdiği ileti, savaş kuvvetlerinin yüzleştiği ticari gerçeği bir kez daha gözler önüne serdi. 5 Mart tarihinde ABD ve İsrail ordularının İran hedeflerini vurduğu sırada şirketten gelen mesaj, İran’a yönelik agresyon karşısında derin bir öfke ve dayanışma duygusunu ifade ediyor. Ardından bağlı bulunduğu işletmenin, tek taraflı hava saldırılarını destekleyen Alman motorlarını satışa sunabileceği sinyali dikkat çekti. ABD’nin Limbach L550 olarak bilinen bu motorları İran ve Rusya’ya satışını uzun süredir kısıtlaması, Şehid 136 İHA’larının kritik parçalarının bu motorlarla güçlendirildiği gerçeğini hatırlatıyor. Rusya da bu İHA’ların değişik varyantlarını Ukrayna operasyonlarında kullandığı bilgisiyle bu konuyu küresel çatışma dinamiklerine bağlıyor.
Victory Technology’nin web sitesi, Şehid 136 imajını kullanarak “Havacılık Motoru Çözümlerinde Yenilik” mesajını görülebilir kılıyor ve açık bir pazarlama diliyle teknolojiyi hedeflenen pazarlara sunuyor. Bu durum, Washington için giderek büyüyen bir hayal kırıklığı kaynağına dönüşüyor; çift kullanımlı ürünlerin sivil-askeri işe yararlılığının sınırları, yaptırımların kırılganlığını ve etkisini gündeme taşıyor. Çin gümrük verilerinin ortaya koyduğu manzara, yerel şirketlerin Rusya ve İran’a motorlar ile bilgisayar çipleri dahil yüzlerce konteyner dolusu malı gönderebildiğini gösteriyor. Uzmanlar, ihracatçıların yaptırımları aşmak için gönderileri yanlış etiketleme zahmetine bile başvurmadığını belirtiyorlar.
İhracat verileri, Çinli firmaların yaptırımlara rağmen ihraç ettiği İHA bileşenleri konusunda güçlü bir talep olduğuna işaret ediyor. Fiber optik kablo ve lityum iyon pil ihracatındaki hızlı artışlar, İran’daki askeri üretim takvimleriyle doğrudan örtüşüyor. Bu süreçte Victory Technology’nin web sitelerinin yalnızca yabancı dillerde hizmet vermesi, üretimin tamamen uluslararası piyasalardaki talebe yöneldiğini gösteriyor. Şirketin ana yapısının sahibi olan Profesör Chen Shuixuan, inovasyon ve ödüllerle tanınan bir isim olarak öne çıkıyor. ABD ise bu teslimatları engellemede zorlanıyor ve Çin’e karşı izlenen stratejiler, maliyet-denge hesaplarının sıkı bir şekilde yapılmasını gerektiriyor.
İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki fiili kontrol elde etmesi, genel olarak ucuz İHA’lar üzerinden elde edilen bir başarı olarak değerlendiriliyor. Eski bir hazine yetkilisi olan Kerri Bitsoff’un “Maliyet analizini yapmalısınız. 20 saat uçabilen 50 drone mı yoksa sadece 2 saat uçabilen 100 drone mı?” yorumu, bu dengesiz ticari-mali tabloyu özetliyor.
News
