Günümüzde birçok kişi adrenal veya doğal görünümlü ibareler nedeniyle bitkisel takviyeleri tercih ediyor. Ancak eczaneler yerine internet üzerinden alınan bu ürünlerin çoğu, merdiven altı üretim nedeniyle kalite ve güvenlik açısından soru işaretleri taşıyor. Adli Tıp uzmanı Prof. Dr. Halis Dokgöz, çoğu ürünün orijinalinden ayırt edilmesinin zor olduğunu belirterek, bu ucuzluk hırsının sağlık açısından ciddi zararlar doğurabileceğini vurguluyor.
Prof. Dr. Halis Dokgöz İÇERİDE NELER VAR? Eczane dışı satışlarda karşılaşılan bazı bitkisel ürünler şu tehlikelere yol açabilir: Tağşiş ve sahtecilik olarak nitelendirilen durumda, tamamen bitkisel olarak iddia edilen ürüne sentetik maddeler eklenmiş olabilir.
Sibutramin geçmişte kilo kaybı için kullanılmış bir maddeydi ve kalp krizi ile felç riski nedeniyle yasaklandı; bugün bazı zayıflama çaylarında hâlâ karşımıza çıkabiliyor ve gençlerde ani kalp sorunlarına yol açabilir. Diüretikler ise yağ değil, su atılmasına yol açar; potasyum kaybı ve kalp ritim bozuklukları üzerinden ölüm riski taşır. Bazı bitki çayları güvenilir görünse de her biri güvenli değildir. “Doğal” ibaresi taşıyan ürünlerin %80’inde gizli sentetik ilaçlar bulunabilir; kapsül incelemesinde sildenafil benzeri bir bileşen olan aminotadalafil saptanabilir. Bu durum ölüm nedenini kardiyovasküler çökmeler olarak rapor ettirebilir.
İlaç sayılmadığı için ‘gizli’ kalıyor Toplumda “Bitkisel ürünlerin zararı yoktur” yönündeki genel inanış, acil vakalarda veya otopsi süreçlerinde gerçeklerin fark edilmesini zorlaştırır. Kişinin kullandığı bitkisel takviyeler ilaç olarak kabul edilmediği için laboratuvar analizlerinde tespit edilmesi güçleşir; bu yüzden bu ürünler mutlaka doktorla paylaşılmalıdır. Fenomenlerden gelen tehlikeli reklamlar ise sosyal medya üzerinden yayılan yanlış doz önerileriyle zehirlenmelere zemin hazırlamaktadır.
SAHTE GIDA TAKVİYELERİNİN YOL AÇABİLECEĞİ DURUMLAR – İnternetten satılan merdiven altı ürünler içerdikleri dozları tam olarak yansıtmayabilir ve toksik etki yaratabilirler. – Yanı sıra pestisitler, salmonella, küf zehri aflatoksin gibi Zararlı maddeler de bulunabilir; bu durumda karaciğer ve böbreklerde hasar ile kansere yol açabilirler. – Bilinen bazı içerikler, loğusa otu (Aristolochia) zayıflama çaylarına karışıldığında böbrek iflasına ve kanser riskine neden olabilir. – Karakafes otu damarları tıkayabilir; Kava kava sakinleştirici olsa da karaciğer için tehlikelidir. – Yüksek dozda yeşil çay ekstraktı içeren zayıflama hapları da karaciğer sorunlarına yol açabilir.
Reçeteli ilaç kullananlar için uyarı Bitkisel ürünler kesinlikle doktor veya eczacı gözetiminde kullanılmalıdır. Özellikle reçeteli ilaçlarla birlikte kullanıldığında şu sorunlar ortaya çıkabilir:
- Bitkisel ekstratlar, karmaşık kimyasal karışımlar içerir ve karaciğer enzimlerini etkileyerek ilaç düzeylerini tehlikeli şekilde değiştirebilir.
- Magnezyum alımı, bazı ilaçların emilimini bozabilir; bu nedenle aynı anda alınmamalıdır.
- Ginseng ve Omega-3 gibi takviyeler kanı inceltebilir; kan sulandırıcı ilaç kullananlarda kanama riskini artırabilir.
- Sarı kantaronun hiperisin ve hiperforin bileşenleri antidepresanlarla etkileşime girebilir ve hayati tehlike yaratabilir.
İlacı zehirden ayıran doz ifadesi, takviye edici gıdalarda dozun kritik rolünü öne çıkarır. İnternette satılan bu ürünler sertifikasız olabildiği gibi ambalajları da çoğu zaman gerçeğe very yakın görünür. Lot numarası bile taklit edilebilir. İçerik boş olabilir veya karaciğer ile böbreklerde zarar verebilecek maddeler içerebilir. Kanser hastalarına iyi geldiği iddialarıyla sunulan ürünler arasında da benzer riskler bulunmaktadır.
Eczacı Berrin Yorgun Bu ürünler rastgele satılmamalı Özellikle eczaneler haricinde satılan bitkisel ürünler güvenilir değildir. Eczaneler, Sağlık Bakanlığı denetimine tabidir ve profesyonel sağlık danışmanlığı sunar. Sahte ilaçlar, vitamin-mineral takviyeleri veya gıda takviyeleri eczaneler dışından temin edilmemelidir; çünkü doğru temin kaynağı ve sorumlu muhatap yalnızca eczanelerdir.
News
