Glüten, buğday başta olmak üzere arpa ve çavdarda bulunan bir proteindir ve günümüzde pek çok sağlık konusuyla ilişkilendirildiği için sıkça gündeme gelir. Sindirimi bazı kişilerde zorlanabilir veya bağışıklık sistemi bu proteine karşı aşırı tepki gösterebilir; bu durum bazı hastalıkların habercisi olabilir. Uzmanlar, glütenle ilgili temel bilgileri şu başlıklar altında özetliyor:
İŞTE SAĞLIĞA ETKİLERİ Tahıllar genellikle yüksek glisemik indeksli olabilir ve bazı bileşenler vücutta olumsuz etkiler yaratabilir. Glütenin çölyak hastalığına, glüten hassasiyetine ve diğer otoimmün hastalıklara yol açabildiğini söyleyenler bulunur. Ayrıca gliadin ile ilişkili zararlı etkiler yanında lektinler ve fitatlar gibi unsurların da besin emilimini bozabileceği ifade edilir.
ÇİĞERİNDEN KULLANIMININ SINIRLANDIRILMASI Günümüzde tarımsal süreçler ve katkı maddeleriyle glütenli gıdaların üretimi artmıştır. Özellikle ekmek yapımında kullanılan glüten, yiyeceklerin elastikiyetini, hacmini ve kıvamını sağlayan önemli bir unsur haline gelmiştir; bu durum hazır gıda tüketimini de etkiler.
BELİRTİLERİN SİNSİDİ Glütenle ilişkili sorunlar çoğu zaman kronik yorgunluk, deri döküntüleri, migren ve sindirim sorunları gibi belirtilerle kendini gösterebilir ve diğer hastalıklarla karışabilir.
Herkes mi glütensiz beslenmeli? Glutensiz diyet, sadece çölyak hastaları ve glüten hassasiyeti olanlar için tıbbi olarak önerilir. Sağlıklı bireylerde glüten içeren gıdaların tamamen dışlanması, enerji ve besin eksikliklerine yol açabilir.
Glüten hassasiyeti nedir? Glüten hassasiyeti, bağışıklık sistemini hedef almayan bir duyarlılıktır. Sindirim rahatsızlıkları, karın ağrısı ve kronik yorgunluk gibi belirtiler görülebilir; ancak çölyakla aynı otoimmün mekanizmalarla ilerlemez. Tanı koymak bazen güçleşir çünkü spesifik testler çoğunlukla negatiftir.
Çölyak nasıl ortaya çıkar Glüten, ince bağırsak üzerinde zararlı etki yaparak villus adı verilen çıkıntıları küçültür veya yok eder; bu da besinlerin, vitamin ve minerallerin emilimini bozar. Sonuç olarak kronik ishal, kilo kaybı ve büyüme-gerilik gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Tedavi ise tamamen glüten içeren gıdalardan kaçınmaktır.
Bir şeyler dikkat gerektirir Bağırsak tutulumu hastadan hastaya değişir ve bazı vakalarda kansızlık, osteoporoz veya nörolojik bulgular görülebilir. Glüten içeren yiyeceklerin kapsamı geniştir: ekmek, makarna, çörek, gevrek, pasta, pizza gibi temel ürünlerin yanı sıra bazı işlenmiş et ürünleri, bira ve birçok hazır sos ile turşu ve bazı kozmetik ürünlerinde de bulunabilir. Bu nedenle, duyarlı bireylerin etiketleri dikkatle incelemesi ve gerektiğinde doktora danışması önemlidir.
News
