Referandumun Temel Bilgileri ve Sandık Kurulumları
İtalya’da İçişleri Bakanlığı’nın resmi verilerine göre, ülke genelinde toplam 51,3 milyon seçmen, iki farklı konuda gerçekleştirilecek olan önemli referandumda oy kullanmak üzere sandıklara gidiyor. Oy verme işlemi, yerel saatle sabah 07.00’de (Türk saatiyle 08.00) başladı ve iki gün boyunca devam edecek. İlk gün, yani bugün, saat 23.00’e (TSİ 00.00) kadar seçimler açık olacak. İkinci gün ise, pazartesi günü saat 07.00-15.00 (TSİ 08.00-16.00) arasında devam edecek. Bu iki gün sonunda, resmi olmayan ilk sonuçların, oyların kapanmasının hemen ardından pazartesi günü saat 15.00’ten sonra kamuoyuna yansıması bekleniyor.
Referandumda Oylanacak Konular ve İçerikleri
Referandumda, halkın iradesine sunulan toplam 5 farklı soru, çeşitli renklerdeki oy pusulalarına yansıtılmış durumda. En dikkat çekici olanı, yabancıların vatandaşlık haklarını düzenleyen yasa ile ilgili olan soru. Bu düzenleme, muhalefet ve sivil toplum kuruluşlarının geçen yılın sonunda topladığı ve Anayasa Mahkemesi tarafından da kabul gören 600 binden fazla imzanın ardından gündeme geldi. Söz konusu yasa değişikliği, 1992 tarihli ve yabancıların İtalyan vatandaşlığına başvuru koşullarını belirleyen yasalarda köklü bir değişiklik öngörüyor. Avrupa Birliği (AB) dışındaki ülkelerden gelen, İtalya’da uzun süreli ikamet eden yabancıların vatandaşlık alması için gereken süre, şu anki 10 yıldan 5 yıla düşürülüyor. Bu düzenleme kabul edilirse, yaklaşık 2,5 milyon yabancı kökenli bireyin İtalya vatandaşlığına başvurusu önündeki engeller azalacak ve süreç hızlanacak.
Referandumda oylanacak diğer dört soru ise, işçi hakları ve çalışma koşullarına ilişkin düzenlemeleri kapsıyor. Bu sorular, haksız işten çıkarmalara karşı yeniden işe iade zorunluluğunun getirilip getirilmemesi, küçük işletmelerde işten çıkarma tazminatı limitlerinin esnetilip esnetilmeyeceği, belirli süreli sözleşmelerin yaygınlaştırılmasının sınırlandırılıp sınırlandırılmayacağı ve iş güvenliği sorumluluklarının alt yüklenicilere ve müteahhitlere genişletilip genişletilmeyeceği gibi önemli hususları içeriyor. Bu dört sorunun “Evet” oyu alması durumunda, 2015 yılında yürürlüğe giren ve “Jobs Act” olarak bilinen iş gücü piyasası reformlarını geri almak ve mevcut düzenlemeleri değiştirmek mümkün olacak.
Katılım Oranının Kritik Önemi ve Referandumun Geçerliliği
İtalyan mevzuatına göre, yürürlükte olan bir yasa veya yasal düzenlemenin değiştirilmesi veya kaldırılması amacıyla yapılan referandumların geçerliliği, halkın katılım oranına bağlıdır. Bugün ve yarın yapılacak oylamada, seçmenlerin en az %50’sinin katılım göstermemesi halinde, referandum geçersiz sayılacaktır. Eğer katılım oranı %50’yi aşar ve 50+1 oy oranına ulaşırsa, referandum geçerli olacak ve en çok oyu alan cevap, sonucu belirleyecektir. Bu kritik katılım şartı, hem iktidar hem de muhalefet partilerinin kampanya stratejilerini şekillendirmesine neden oldu. Başbakan Giorgia Meloni liderliğindeki sağ koalisyon hükümeti, katılmama kararıyla referanduma pasif bir tutum takınırken, oy kullanmayarak da demokratik bir hakkı kullandıklarını savundu. Muhalefet partileri ve sivil toplum kuruluşları ise, vatandaşların aktif katılımını teşvik ederek oy kullanmaya çağırdı ve referandumun yeterince duyurulmadığı gerekçesiyle iktidar ve kamu yayıncısı RAI’yi eleştirdi. Ayrıca, Demokratik Parti (PD) lideri Elly Schlein ile diğer büyük muhalefet partileri, 5 Yıldız Hareketi (M5S) ve Yeşil ve Sol İttifakı (AVS) liderleri, geçtiğimiz günlerde düzenlenen ve “Gazze’de katliamı durdurun, suç ortaklığı son bulsun” başlıklı mitingde, halkı referandumda aktif rol almaya çağırdı. Sağ partiler ise, muhalefetin seçim yasalarına aykırı olarak, referandumdan bir gün önce kampanya yapmasını “yasa ihlali” olarak nitelendirdi.
Yerel Seçimler ve Diğer Gelişmeler
Referandum dışında, ülke genelinde bazı belediyelerde de kısmi yerel seçimler gerçekleştirildi. Taranto ve Matera kentlerinde ise, ilk turu tamamlanan yerel seçimlerin sonucuna göre, belediye başkanlarının belli olacağı ikinci tur seçimler yapılacak. Bu seçimler, genel seçimlerin yanı sıra yerel yönetimlerin de demokratik meşruiyetini pekiştiren önemli adımlar olarak değerlendiriliyor.
News
