Kanserle Mücadelede Erken Teşhis ve Önleyici Önlemler
Kanser, kalp ve damar hastalıklarından sonra en fazla hayati risk taşıyan sağlık sorunları arasında yer alıyor. Ancak günümüzde, düzenli taramalar, erken teşhis ve etkili tedavi yöntemleri sayesinde bu hastalıkla başa çıkmak mümkündür. Medikal Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Çetin Ordu, artan kanser vakalarına karşı alınabilecek korunma yollarını şu şekilde açıklıyor:
Erken Teşhis Yayılımı Önler
Erken teşhis, kanserli hücrelerin veya tümörlerin vücuda yayılmadan önce tamamen çıkarılmasını mümkün kılar. Özellikle tümörler küçükken cerrahi müdahale ile alınması büyük önem taşır. Bu işlem, cerrahi, radyoterapi, kemoterapi ya da ilaç tedavisi ile gerçekleştirilebilir. Erken teşhis, kanserin tamamen ortadan kaldırılmasına ve tekrar etmesinin engellenmesine yardımcı olarak hastaların tedavi sürecinde kritik bir rol oynar.
Bu Şikayetleri Sakın Görmezden Gelmeyin
Kanser, başlangıçta nedensiz kilo kaybı, aşırı terleme, ateş, iştahsızlık ve yorgunluk gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Tümörlerin salgıladığı hormonlar, vücuttaki kalsiyum seviyesinin yükselmesine ve sıvı dengesinin bozulmasına yol açabilir.
Erken evrede belirti vermeyen tümörler, büyüdükçe çevresindeki dokulara baskı yaparak ağrı ve işlev kayıplarına neden olabilir. Özellikle sinirlere yakın tümörler şiddetli ağrılara, iç organlardaki kanserler ise yutma güçlüğü, sindirim problemleri, bağırsak tıkanması ve nefes darlığı gibi ciddi sorunlara yol açabilir.
Kadınlar ve Erkekler İçin Tarama Önerileri
Kadınlar ve erkekler için bazıları ortak olmak üzere farklı tarama yöntemleri bulunmaktadır. Kadınlarda meme kanseri, rahim ağzı kanseri ve kolon kanseri taramaları yapılırken, sigara içen kadın ve erkeklerde akciğer kanseri için taramalar önerilmektedir. Aşağıda önerilen tarama yöntemleri bulunmaktadır:
- Meme kanseri taraması, standart olarak 40 yaşından itibaren yıllık mamografi ile yapılmalıdır.
- Kolon kanseri için risk faktörü taşımayan kadın ve erkeklerde 45 yaşından itibaren kolonoskopi önerilir.
- Kadınlarda rahim ağzı kanseri taraması, HPV virüsünün DNA’sına bakılarak yapılır ve 70 yaşına kadar düzenli kontroller önerilir.
- Erkeklerde prostat kanseri taraması 45 yaşında başlar ve düzenli muayene önerilir.
- Yoğun sigara içenlerde ise yıllık düşük dozlu toraks BT taraması önerilir. Bu sayede akciğer kanseri erken teşhis edilerek tedavi edilebilir.
Erken tanı ve tedavi ile hastaların sağ kalım oranları önemli ölçüde artmaktadır.
Yaşam Tarzınızı Değiştirin
Tedavi yöntemlerinde yaşanan gelişmelere rağmen, kanserden korunmak en önemli faktördür. Kanserden korunma ile hastaların neredeyse yarısının kanser olmasının önüne geçilebilir. Kanserden korunmada değiştirilebilir faktörler de ön plana çıkar. İşte kişisel olarak alabileceğiniz bazı önlemler:
- Fazla kilolarınızdan kurtulun: Fazla kilo, kanser riski artıran faktörler arasında yer alır. Özellikle meme, rahim, böbrek, yemek borusu, kolon ve rektum kanseri gibi türlere yakalanma riski yüksektir.
- Hareketsiz kalmayın: Haftada ortalama 300 dakika fiziksel aktivite yapmaya çalışın. Çocuklar ve ergenler için günde neredeyse 1 saat orta ya da şiddetli fiziksel aktivite önerilmektedir. Ekran önünde geçirilen zamanın ve oturmanın azaltılması da oldukça önemlidir.
- Çeşitli ve doğal beslenin: Bol sebze, özellikle kırmızı ve koyu yeşil sebzeler, baklagiller ve tam tahıllar beslenmede önemli yer tutar. Mevsiminde, taze ve doğal sebze ve meyve tüketmek, daha besleyici ve tarım ilacı oranları daha düşük olan seçenekler sunar.
- Bitkisel takviyelerden uzak durun: İnternette satılan bitkisel takviyeler ve vitaminler genellikle güvenilir olmayabilir. Doğal yolla alınan besin kaynakları, takviyelere göre daha etkili ve koruyucudur. Bu tür takviyeler gerektiğinde yalnızca doktor önerisiyle kullanılmalıdır.
- Aşırı tüketimden kaçının: Endüstriyel gıdalar, kızarmış yiyecekler, cipsler ve işlenmiş gıdaların aşırı tüketimi potansiyel kanserojen etkiler taşıyabilir. Bu tür ürünler sınırlı tüketilmelidir. Ayrıca sigara ve alkolden uzak durulması önerilmektedir.
- Şekeri hayatınızdan çıkarın: Düşük glisemik indeksli gıdaların tüketilmesi önerilmektedir. Esmer şeker ve rafine şeker arasında fark yoktur; ancak rafine şeker, insülin seviyesini artırarak kilo alımına ve dolaylı olarak kanser riskine yol açabilir. Doğal sebze suları daha besleyici ve sağlıklı seçenekler sunar.
News
