Körfez Basra’ya uzanan çöl yarımadasında yer alan Katar için doğal gaz, ülkenin küresel ekonomiyle olan bağını şekilliyor. Zenginliğin kaynağı olan gaz, Katar’ı geçmişte inci avcılığıyla öne çıkan bir bölgeden dünyanın en zengin ülkelerinden biri konumuna taşıdı. Otuz yılı aşkın bir süre boyunca dünya çapındaki enerji hatlarını çalıştıran Katar, her yıl Hürmüz Boğazı üzerinden Asya ve Avrupa limanlarına milyarlarca dolarlık LNG sevkiyatı yapıyordu.
Gelirinin çoğunluğunu gaz ihracatından elde eden devlet, bu kaynağı kullanarak yarımadayı parıltılı bir metropolis haline getirdi. Doha’yı Lusail ile bağlayan modern bir metro sistemi bu zenginliğin görünür yüzüydü. Doğal gaz sayesinde elde edilen kazanç, dünyanın en pahalı yapılarından biri olan projelerle birlikte 600 milyar dolarlık bir egemen varlık fonunu da mevcudiyetine kattı. Ancak, Şubat ayında Katar’ın kapılarının küresel dünyaya kapanmasıyla her şey değişti. İran’ın saldırıları ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması, Ras Laffan’daki LNG üretimini iki ay önce durdurdu. Boğazın kapanması Katar kıyılarından gaz akışını neredeyse tamamen kesmiş durumda.
Turizme Darbe Bölgesel istikrarsızlık turizme ağır darbeler vurdu ve iş dünyasının da dengesi sarsıldı. Gaz üssü Ras Laffan sanayi şehrinin üretimi durdu; limandaki dev vinçler hareketsiz kaldı, başkentteki oteller ve lüks butiklerde müşteri akışı azaldı. Faaliyetlerin yavaşlamasıyla büyüme beklentileri de aşağı yönlü revize edildi.
“Gaz Katar’ın Temel Taşıdır” Doha’da bulunan bir strateji danışmanı, Katar’ın mevcut durumunu şu sözlerle özetledi: “Gaz sevkiyatları, enerjiyle gelen zenginliğin temel taşı konumunda ve bu durum şu anda ülkeyi çok zor bir mali gruba sürüklüyor.” 1990’ların başında başlayan dönüşüm süreci, Kuzey Alanı’ndaki gazı -162 dereceye soğutarak sıvıya dönüştürüp dünya çapında gemilerle dağıtma stratejisiyle şekillendi. Bu hamle, boru hatlarına bağımlılığı ortadan kaldırdı ve Katar’a küresel ölçekte lojistik esneklik kazandırdı.
İlk Sevkiyat Japonya’ya Enerji sisteminin yükselişi 1996’da yapılan ilk LNG sevkiyatını tetikledi ve üretim kapasitesi 2010’a kadar 77 milyon ton’a çıktı. Bu süre zarfında ekonomi yüksek büyüme kaydetti ve yabancı iş gücü ağırlığını korudu. Şu an ülkedeki yaklaşık 3,2 milyon kalıcı nüfusun yaklaşık %90’ını vatandaş olmayanlar oluşturuyor.
İşler Planlandığı Gibi Gitmedi Katar, büyümeyi sürdürmek amacıyla üretim kapasitesini 2027’ye kadar 126 milyon tona çıkarmayı hedefliyordu. Ancak, Şubat ayı sonunda bu hedefler boşa çıktı. Coğrafi konum nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın arkasında sıkışmış olan Katar’a abluka sonrası füzelerin Ras Laffan’a vurması, kritik ekipmanlara zarar verdi ve üretim kapasitesini yaklaşık %17 düşürdü. Hasarın telafisi yıllar alabilir.
IMF Katar Ekonomisini Böyle Görüyor IMF, bu yıl için Katar ekonomisinin %8,6 küçüleceğini öngörüyor. Küresel İlişkiler Orta Doğu Konseyi’nin kıdemli uzmanı Frédéric Schneider raporunda, savaş görüntülerinin istikrar algısını bozduğunu ve hem hidrokarbon hem de sonrası için ekonomik temelleri zora soktuğunu belirtti.
İhtiyaç Duyulan Dışa Bağımlılık Katar, gıda ihtiyacının yaklaşık %90’ını ithal ediyor ve tedarik zincirlerini havayolu ve Suudi Arabistan karayoluna yönlendirmek zorunda kaldı. Hükümetin sübvansiyonları sayesinde fiyat artışları sınırlı kaldıysa da dışa bağımlılık ve mali açık konuları gündemde kalmaya devam ediyor. Analist Ahmed Helal, dışa doğru göç ya da ekonomik kırılmaların tetiklenmesi halinde durumu daha da kritik olarak nitelendirdi. Katar yönetimi, şu aşamada sükuneti korumaya çalışsa da belirsizlikler zamanla artıyor.
News
