Le Monde’dan Çarpıcı İddialar: Türk Şirketler Üzerinden Rusya’ya Yaptırımlar Deliniyor
Fransa’nın önde gelen gazetelerinden Le Monde, “Rus savunma sanayiiyle bağlantılı şirketlerin, Türk şirketler aracılığıyla Avrupa Birliği (AB) yaptırımlarını delerek, Avrupa’dan askeri amaçlarla kullanılan ekipman teminine devam ettiği” iddiasında bulundu. Le Monde, bir yıldan fazla süren kapsamlı bir araştırmaya dayanarak, “2023 yılının Nisan ayında Paris’te bulunan ve yedek parça üretimi yapan küçük bir Fransız şirketi olan Attax‘a, İstanbul merkezli bir Türk şirketinin ulaştığını” öne sürdü.
Gazete, “Türk şirketin başka bir müşteriye satmak amacıyla uçak koltuğu montaj sistemleri siparişi verdiği, hızlı bir şekilde varılan anlaşma sonrasında siparişin hazırlandığı ve Türkiye’ye gönderildiğini” ifade etti. Le Monde, gümrük verilerini incelediğinde, Türk şirketin siparişi Temmuz 2023’te Rusya’ya gönderdiği bulgularına ulaştığını iddia etti. Türk şirketin Rusya’daki müşterisinin, Rus Promtech grubuna ait bir yan kuruluş olan Aerospace Systems Design Bureau olduğu öne sürüldü. Bu kuruluş, 2022 yılında Rus savunma sanayii sektöründeki bağlantıları nedeniyle Avrupa yaptırımlarına tabi tutulmuştu.
Attax Müdürü Şoke Oldu
Attax’ın müdürü Franck Martin, bu aracılıktan haberi olmadığını belirterek “şoke” olduğunu ifade etti. Martin, “Promtech, 2021’den beri müşterimizdi. Ancak, Ukrayna’daki savaş başladığı andan itibaren, Şubat 2022’de tüm işbirliğimizi durdurduk” dedi. Le Monde, Türk şirketin 2023’ün başından itibaren, çoğunlukla Promtech grubunun varlıklarına 7 milyon Euro’dan fazla ekipman ihraç ettiğini iddia etti.
Bu araştırmanın, “Alman medya kuruluşları NDR, WDR, Süddeutsche Zeitung ve Ukraynalı sivil toplum kuruluşu Statewatch iş birliği ile gerçekleştirildiği” bildirildi. Le Monde, Türkiye’yi “uluslararası yaptırımları aşmada kilit bir ülke” olarak nitelendirirken, Avrupa Komisyonu’nun Türkiye topraklarının yaptırıma tabi malların Rusya’ya aktarılmasında kullanıldığına dair kanıtları aktif olarak izlemeye aldığını belirtti.
Avrupa Komisyonu ve Avrupa Konseyi, “Kasım 2023’te bu rotadan yasaklı ürünlerin ihracatında bir artış gözlemlediklerini” ifade etti. Rusya’ya, 24 Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik başlattığı geniş çaplı savaşın ardından uygulanan yaptırımlar, özellikle Rus hava kuvvetlerine çeşitli bileşenlerin (yarı iletkenler, elektrik bağlantı elemanları, alaşımlar, kablolar, radarlar vb.) tedariğini engelliyor. Promtech tarafından ithal edilen birçok ürün de Avrupa’nın çeşitli kısıtlamalarına tabi. Askeri ekipman veya ileri teknoloji içeren bazı ürünlerin Avrupa’dan Rusya’ya ihraç edilmesi yasak. Ayrıca, bazı ürünler önceden ihracat izni olmadan ithal edilemiyor. Yasaklı ürünlerin bir kısmı, Ukrayna’da bulunan Rus savaş ekipmanlarında tespit edilen mallardan oluşuyor.
News
