Geçen yıl Papa Francis’in halefini belirlemek üzere kilise olan kapalı konklavda bir araya gelen kardinaller, Amerikalı aday konusunda ortak bir görüş oluşturamamıştı. Uzun zamandır kırmızı giysili kardinaller arasındaki tartışmalar, bir Amerikan papasıyla sonuçlanmayacağı yönünde yaygın bir beklenti doğurmuştu. Bununla birlikte konklav beklenmedik bir şekilde Chicago doğumlu Kardinal Robert Prevost’u Papa XIV. Leo olarak seçti. Leo, Amerikan hegemonyasıyla çelişen bir tablo çizdi; hırslı bir şekilde dünyayı sarsan politik konulara yaklaşımı, içten bir empati ve barış çağrılarıyla dikkat çekti.
BELİRLEYİCİ VENEZUELA OLACAK Ancak Leo’nun uzun vadeli dönemi için belirleyici olarak görülen ülke Venezuela oldu. Donald Trump’ın olası bir askeri müdahale tartışmalarını sorgulamak kolay olmayacak; Papa, bu meseleye karşı net bir duruş sergilemeyi sürdürdü. Aralık başında ABD’nin Venezuela’ya müdahale hazırlıkları konusunda uyarıda bulunan Leo, sözcüklerini ölçülü bir diplomasiyle sürdürdü. İnsan hakları, ulusal egemenlik ve adalet temalarını vurguladı ve Venezolalılar için daha “endişeli” bir ruh halinin sözünü etti.
Amerikalı PAPA LEO Peru vatandaşı Leo’nun kimliği, onu sadece ilk Amerikalı papa olarak tanımlamaya yetmiyor; aynı zamanda Peru kökenli bir lider olarak da öne çıkıyor. 1985–1998 yılları arasında Peru’da topluluğun pastörü olarak hizmet veren Leo, 2015–2023 arasında Chiclayo’daki piskoposluk görevini sürdürdü. Prevost ise sekiz yılını Kuzey Peru’da piskopos olarak geçirmiş ve Peru vatandaşı olmuştur; Venezuelalı mültecilerin koruması için Ekvador ile Kolombiya üzerinden güvenlik arayışlarını destekledi.
ODAK NOKTASI: VENEZUELA Yetkin aracıları ise Leo’nun iki temel aracı olarak öne çıkıyor: kamuoyundaki ses ve uluslararası diplomasi ağı. Küresel bir platforma sahip olan Papa’nın bu gücü, dünya genelinde bilgiye dayalı bir iletişimi güçlendirirken, nuncio ağı ve Birleşmiş Milletler gibi kurumlar üzerinden etkisini sürdürmesini sağlıyor. Roma’nın, savaşan taraflar arasında bir köprü kurma rolü önceki dönemlerde de defalarca kanıtlandığı gibi, Leo’nun döneminde de belirginlik kazanıyor.
Beş yıllık tecrübenin ışığında, Vatikan’ın, ABD ile Küba arasındaki yaklaşımın yeniden kurulmasında oynadığı rol ve Arjantin ile Şili arasındaki Beagle Kanalı barış antlaşması hakkındaki hatırlatmalar, Leo’nun diplomatik pratiklerini gün yüzüne çıkarıyor. Kuzey İrlanda’daki çatışmalar sırasında Vatikan’ın sessiz barış inşası gibi örnekler de bu bağlamda ele alınabilir.
The Independent yazarlarından Catherine Pepinster’ın bakış açısı, teoloji ve ekümenizm bağlamında bu süreçleri değerlendirirken, Leo’nun yaklaşımını derinlemesine işliyor. Türkiye’deki okurlar için bu süreç, çok uluslu ve çok kimlikli bir diplomasinin güncel bir yansıması olarak okunabilir.
News
