UCL ve Queen Square Analytics iş birliğiyle yürütülen araştırmada yaklaşık 600 MS hastasının verileri incelendi. Çalışma, sinir hücrelerine zarar veren bir protein olan serum nörofilament hafif zinciri (sNfL) seviyelerinin hastalığın aktivitesiyle nasıl ilişkilendiğini hedefledi. sNfL’nin hastalığın aktiflik göstergesi olarak rolünü anlamak için SuStaIn adlı bir makine öğrenimi modeli, beyin görüntüleme taramalarıyla birleştirildi.
İki yeni biyolojik alt tipin ortaya çıkabileceği öne sürüldü: erken sNfL ve geç sNfL. Erken sNfL alt tipine sahip bireylerde, hastalığın başlangıcında yüksek sNfL seviyeleri gözlemleniyor ve korpus kallozum adı verilen beynin iki yarısını birbirine bağlayan yapı üzerinde hasar bulunuyor. Bu gruptaki hastalarda beyin lezyonlarının daha hızlı geliştiği ve hastalığın daha agresif bir seyir izlediği belirtildi.
Öte yandan geç sNfL alt tipinde ise limbik korteks ve derin gri madde gibi bazı beyin bölgelerinde belirgin küçülmeler görülüyor; ancak sNfL seviyeleri bu yapı değişimlerinden sonra yükseliyor. Bu durum, hastalığın daha yavaş ilerlediğini ve sinir hasarının daha geç ortaya çıktığını düşündürüyor.
UCL’den Dr. Arman Eshaghi, bulgunun tedavi süreçlerinde devrim niteliğinde olabileceğini ifade etti: MS tek bir hastalık değildir ve mevcut alt tipler dokusal değişimleri net biçimde yansıtmadığından tedaviyi zorlaştırabiliyor. Yapay zeka ile kan belirteci olan sNfL’nin MRI bulguları ile birleştirilmesi, iki net biyolojik desenin ilk kez ortaya konmasını sağladı. Bu yaklaşım, hastaların seyrini daha iyi tahmin etme ve kişiye özel tedavi planı oluşturma kapasitesini güçlendirecek.
Erken sNfL alt tipine sahip bireylerde daha etkili tedavilerin erken dönemde uygulanabileceğini, geç sNfL grubunda ise sinir hücrelerini koruyan farklı tedavi stratejilerinin geliştirilmesi gerektiğini gösteren bulgular mevcut. Yaklaşık 20 civarında MS tedavi seçeneği bulunmasına rağmen, ilerleyici formlar için hâlâ sınırlı etkili yöntemler mevcut. Bu tür biyolojik keşifler, hastalığın seyrini durdurabilecek yeni tedavilerin kapısını aralayabilir.
News
