Taiwanlı bilim insanları, tatlılarda sıkça bulunan bir bileşenin, hafızayı ve bilişsel işlevleri nasıl etkilediğini mercek altına aldı. Çalışmada, sinnamik asidin metabolize edilmesiyle ortaya çıkan sodyum benzoatın, hafif Alzheimer hastalarında bilişsel performansı iyileştirme potansiyeli değerlendirildi.
Çalışma Translational Psychiatry dergisinde yayımlandı ve yaklaşık 149 hastanın katılımıyla, yaşları 50–100 arasında değişen bireyler üzerinde yürütüldü. Katılımcılar, 24 hafta boyunca dört farklı grup halinde randomize edildi ve plasebo veya farklı dozlarda sodyum benzoat kapsülleri aldı: 500 mg, 750 mg ya da 1000 mg.
Sonuçlarda özellikle 750 mg ve 1000 mg dozlarının, amiloid-beta 1-40 ve toplam amiloid-beta düzeylerinde belirgin düşüşler gösterdiği görüldü. Başlangıçta yüksek amiloid-beta 1-42 seviyesi olan hastalarda ise bilişsel testlerinde daha belirgin ilerlemeler kaydedildi. Plasebo grubunda benzer bir iyileşme gözlemlenmedi. Tedavi süresince sodyum benzoatın yan etkilerinin plasebo ile benzer olduğu bildirildi ve böylece güvenli/toler edilebilir bir profil sergilediği vurgulandı.
ETKİSİ TESTLERLE DESTEKLENDİ Katılımcıların bilişsel performansı ADAS-Cog ölçeği ile ölçüldü; daha düşük skor daha iyi işlev gösterir. Yüksek doz grubundaki katılımcılar, 24 hafta sonunda anlamlı biçimde daha iyi performans sergiledi.
TARÇININ ETKİSİ NE KADAR GERÇEK? Tarçındaki doğal sinnamik asidin vücutta antioksidan gibi çalışması, dış etkenlerden kaynaklanan zararları azaltmaya yardımcı olur. İltihapla mücadele eder, insülin işleme kapasitesini korur ve yağ metabolizmasını destekler. Ancak mevcut çalışmada kullanılan sodyum benzoat, farmasötik dozlarda uygulanmıştır; tarçında doğal olarak bulunan miktar bu seviyelerin çok altındadır. Bu nedenle sadece baharatla aynı etkiyi beklemek mümkün değildir.
ALZHEİMER TEDAVİSİNDE YENİ UMUT Halihazırda intravenöz olarak onaylı bazı tedaviler amiloid-beta plaklarını hedef alarak bilişsel gerilemeyi yavaşlatabilir. Ancak maliyet, sık infüzyon gereksinimi ve beyin şişmesi/kanama riski gibi dezavantajlar mevcut. Bu nedenle uzmanlar, ağız yoluyla alınabilen, güvenli ve uygulanabilir sodyum benzoatın geleceğin tedavi seçeneklerinden biri olabileceğini düşünmektedir.
ÖNCEKİ BULGULAR NEYE DAYANIR? Sodyum benzoatın potansiyeli daha önce de incelenmiştir. 2016’da Chicago Rush Üniversitesi’nden Dr. Kalipada Pahan, tarçının öğrenme ve hafızayı destekleyebileceğini öne sürmüş; hayvan modellerinde tarçın tüketiminin hipokampüs üzerinde olumlu etkiler gösterdiği bildirilmiştir. 2023 yılında Çin ve Brezilya’dan ekipler de sodyum benzoatın kan amiloid-beta ve tau protein birikimini azalttığını rapor etmiştir.
News
